In dergelijke schema`s wordt vaak gesteld dat  3 keer per jaar mestonderzoek gedaan zou moeten worden en 1 keer (in het najaar, zo rond november) ontwormen met Equest Pramox. Klinkt niet gek, zou je zeggen. Totdat je je afvraagt of het echt zo logisch is. Want als de buurman 3 keer per jaar op controle moet bij de cardioloog, dan hoef jij dat toch ook niet? En andersom; als de buurman dat niet hoeft terwijl jij dat wel moet, dan ga je toch ook gewoon op controle? En sterker nog; als de buurman hoofdpijn heeft, dan neem jij toch ook geen aspirientje? Hopelijk maken we hiermee een beetje duidelijk dat je niet alle paarden op dezelfde manier kunt “behandelen.” Net als bij mensen is ieder paard anders, met de daarbij behorende aanpak en die aanpak laat zich nou eenmaal niet in zo’n overgesimplificeerd schemaatje vatten. Bij paarden die nog erg jong zijn (en dus nog geen/weinig natuurijke weerstand hebben opgebouwd), of bij paarden die om wat voor reden dan ook gevoelig zijn voor worminfecties zul je toch echt een individuele aanpak moeten kiezen.

De bevestiging daarvan kregen wij deze week binnen; een mestmonster van een van de paarden van een van onze vaste klanten, met daarin een spoelworminfectie met een EPG van maar liefst 3.250!! Een zeer ernstige infectie, die zeker serieus genomen moet worden. Dan even terug naar dat “handige” schemaatje; als onze klant dat schemaatje had opgevolgd, dan was de kans groot geweest dat hij bij dit paard helemaal geen mestonderzoek zou hebben gedaan, maar gewoon ontwormd had met Equest Pramox en zou hij in het voorjaar pas weer mestonderzoek doen. De kans is zéér groot dat het paard een dergelijk advies niet zou hebben overleefd. Equest Pramox werkt namelijk niet tegen spoelworm en als er geen mestonderzoek zou zijn gedaan was deze infectie niet eens aan het licht gekomen. En dat terwijl juist in deze tijd van het jaar veel spoelworminfecties aangetroffen worden tijdens mestonderzoek. Gelukkig komt het in dit geval allemaal goed en is direct  in nauw overleg met de dierenarts een behandeling voor dit paard gestart en zal voldoende controle plaatsvinden of alles naar behoren gaat.

Dit is slechts 1 (heel duidelijk) voorbeeld waarom dergelijke schema’s levensgevaarlijk kunnen zijn. Dat komt omdat die schema’s vaak onvoldoende rekening houden met bijvoorbeeld de lvenscyclus van de parasieten en de (veranderende) weersomstandigheden. Zijn die schema’s dan echt complete onzin (en levensgevaarlijk)? Nee, dat is te extreem gesteld. Natuurlijk kunnen dergelijke schema’s prima als basis dienen, maar het gevaar schuilt erin dat het daar dan bij blijft. En dat zien wij helaas regelmatig in de praktijk. Paarden waarbij dat eigenlijk wel nodig is, krijgen dan niet de frequente controle die ze zouden moeten hebben om tijdig in te kunnen grijpen en problemen zoveel mogelijk te voorkomen. Als je op basis van regelmatig onderzoek (op basis van een individuele aanpak) weet of jouw paard wel of niet gevoelig is voor worminfecties, dan kan beoordeeld worden of een dergelijk schema veilig is voor jouw paard of niet.

Wil je toch graag werken met behulp van wat steun van een schema maar wil je niet de hierboven genoemde risico’s lopen? Baseer je dan op het schema dat HippoSupport al weer enkele jaren geleden ontwikkelde. Je vindt het hieronder.

The post Pas op met die “overversimpelde” schema’s. Ze kunnen gevaarlijk zijn voor je paard. first appeared on De Mestonderzoekshop.

• 1 Mestonderzoek = geen mestonderzoek
• Mestonderzoek doen betekent niet dat je niet meer ontwormt
• Leer je paard, en zijn/haar wormgevoeligheid kennen

Hieronder leggen we kort een paar factoren uit die van invloed zijn op het mestonderzoeksschema. Daar naast geven we een stroomdiagram (uitgezet in de tijd) en schematische weergave waarmee inzichtelijk wordt wanneer je het beste mestonderzoek kunt laten uitvoeren.

Seizoen
Als vuistregel kun je er van uit gaan dat als de temperatuur buiten onder de 10 graden Celsius komt, worden de wormen minder actief, of stoppen zelfs met zich voort te planten. Omdat je bij mestonderzoek de aanwezige eitjes telt, is het dus van belang om de resultaten van mestonderzoek bij lage tempereaturen op een juiste wijze te interpreteren. Bij een lage eitelling kun je op zo’n moment dus niet concluderen dat er geen wormen zijn, alleen maar dat er geen ei-producerende wormen zijn.

Na ontwormen
Na iedere ontwormkuur die is gegeven, is het verstandig om twee weken later nogmaals een mestonderzoek uit te laten voeren, om te controleren of de kuur ook effectief is geweest. Ga er niet blind vanuit dat de gegeven ontwormkuur ook daadwerkelijk effect heeft gehad. Daarnaast heeft ieder ontwormmiddel een bepaalde werkzame periode. Deze werkzame periode, ook wel “Egg Reappearance Period”, staat in de bijsluiter beschreven en is doorgaans tussen de 8 tot 12 weken. Als de ontwormkuur effectief is gebleken na 2 weken hoef je een volgend mestonderzoek pas weer uit te voeren ná de werkzame periode van het ontwormmiddel.

Na niet ontwormen
Als je er in overleg met je dierenarts voor hebt gekozen om niet te ontwormen is het van belang om te weten of je paard gevoelig is voor wormen besmettingen. Weet je, doordat je regelmatig mestonderzoek doet, dat je paard minder gevoelig is voor wormen dan kun je met een lagere frequentie monitoren. Weet je nog niet veel van je paard, of weet je dat je paard gevoelig is voor een wormbesmetting (bijvoorbeeld jonge dieren, of herhaalde wormbesmettingen) dan is het verstandig om frequenter te monitoren en het mestonderzoek bijvoorbeeld iedere 4 weken te herhalen, tot je voldoende inzicht hebt. Daarna kun je met een lagere frequentie mestonderzoek uit laten voeren.

Strategische momenten
Naast de bovengenoemde factoren zijn er nog een aantal strategische momenten waarop het slim is mestonderzoek uit te voeren. Je wil bijvoorbeeld graag een schone start maken als je de paarden in een nieuwe “schone” weide zet, of als je een nieuw paard introduceert in de groep.

Schema mestonderzoek
In het onderstaande figuur zie je een schematische weergave van de verschillende beslismomenten wanneer er wormonderzoek gedaan wordt. In de meest linker “kolom” is er sprake van een hardnekkige worminfectie met hoge wormeitellingen waarbij mestonderzoek ondersteunt in de keuze/zoektocht naar een geschikt wormmiddel. In de middelste “kolom” is er sprake van een reguliere wormbesmetting met gemiddelde wormeitellingen waar behandeling voor nodig was. En in de meest rechter “kolom” is het ideale plaatje te zien van een paard dat zelf een goede weerstand heeft tegen wormen. Verschillende situaties zorgen ervoor dat je op andere plaatsten in het schema terecht kunt komen. Dit is een heel erg versimpelde weergave, en er zijn vele factoren die in dit schema niet expliciet zijn meegenomen. Voor het “schone” paard in de meest rechter klom kan er wel degelijk voor ontwormen worden gekozen door factoren die niet in dit schema zijn opgenomen (bijvoorbeeld aanwezigheid van horzeleitjes op de benen van het paard).

Stroomdiagram mestonderzoek
In het bovenstaande figuur kun je de informatie uit dit artikel terug vinden, afgezet tegen op een fictieve tijdslijn. Hierin kun je ook zien dat het aantal momenten voor mestonderzoek in de verschillende situaties ongeveer gelijk uitkomt. Bij schone paarden zal je in april, mei, juli, september en november mestonderzoek laten uitvoeren. Op het moment dat er een ontwormkuur wordt gebruikt zal je na 2 weken de effectiviteit van de kuur bepalen, en daarna is het volgende mestonderzoek na de werkzame periode van de gebruikte ontwormkuur.

Vaak zal bij het laatste onderzoek in november, op basis van andere factoren dan alleen het mestonderzoek, aangeraden worden om bij de eerste vorst een ontwormmiddel te geven, welke ook tegen eventueel ingekapselde wormen werkt, en eventueel tegen wormsoorten welke minder goed zijn aan te tonen via mestonderzoek.

In samenwerking met dierenarts Jurgen van der Meijden en BIT/Paardenkrant is een zeer informatief artikel tot stand gekomen en gepubliceerd, waarin ons mestonderzoekschema natuurlijk is meegenomen.

The post Wanneer doe je mestonderzoek? first appeared on De Mestonderzoekshop.