Overig - De Mestonderzoekshop

Hoe werkt resistentie eigenlijk?

Richard Verbree — Sat, 05 Jun 2021 16:29:47 +0000

Al weer enkele jaren mogen wormkuren voor paarden alleen nog maar via de dierenarts worden verstrekt. In de meeste gevallen wordt de wormkuur pas verstrekt na het uitvoeren van mestonderzoek, zoals wordt aangeraden door dierenartsen en andere instanties. De belangrijkste reden hiervoor is de opkomst van resistentie. Resistentie klinkt veel mensen bekend in de oren, maar er zijn toch de nodige misvattingen. Een veelgehoorde opmerking is;“ Help, mijn paard is resistent tegen wormkuren.” Dat kunnen we gelijk ontzenuwen, het is namelijk niet het paard wat resistent is, maar wat is resistentie dan wel, wat betekent resistentie voor jou, en wat kun je er tegen doen?

Kort gezegd betekent resistentie dat de beschikbare ontwormmiddelen niet meer (zo goed) werken tegen de wormen als dat ze zouden moeten doen. Het zijn dus de wormen die resistent zijn en niet het paard, zoals regelmatig te horen valt in paardenland. Dit komt doordat de wormen zich zó hebben ontwikkeld, dat er weerstand is ontstaan tegen het gebruikte ontwormmiddel. Dit is goed te vergelijken met de evolutietheorie van Darwin.

Volgens de evolutietheorie van Darwin zijn het niet de sterkste of meest intelligente soorten die overleven, maar zijn het juist de soorten die zich het beste kunnen aanpassen aan verandering die zullen overleven. Als we dat door vertalen naar de wormen in onze paarden, dan zijn het dus de wormen die zich het beste kunnen aanpassen aan veranderingen in hun leefomstandigheden die overleven. Dat houdt dus in dat zij zich het beste aan kunnen passen zodat de wormkuur minder giftig voor hun is. De eigenschap dat de gebruikte wormkuur minder giftig voor ze is, geven de wormen door aan hun nakomelingen, waardoor ze generatie na generatie steeds beter tegen het gebruikte gif kunnen.

Het ontstaan van resistentie bij wormen in 10 stappen uitgelegd

Aan de hand van het onderstaande plaatje zullen we proberen uit te leggen hoe de wormen deze weerstand voor ontwormmiddelen kunnen ontwikkelen.

Bij de start van het verhaal wordt een normale wormbesmetting weergegeven. Deze wormbesmetting bestaat uit een enkele “ boze worm” met de R op zijn borst en voor de rest allemaal gewone wormen.
Het paard wordt blind ontwormd met wormmiddel “X”.
Na toedienen van wormmiddel “X”, zijn de meeste wormen verdwenen. Als je goed kijkt zie je alleen wel dat er van de boze familie wormen, meer wormen zijn overgebleven dan van de gewone familie. Doordat er geen mestonderzoek wordt gedaan, weet de eigenaar niet dat niet alle wormen zijn verdwenen en de wormkuur dus niet effectief genoeg geweest is.
Ondertussen planten de wormen zich weer voort zoals je rechts onderin het plaatsje kunt zien.
Doordat er meer boze wormen zijn, komen er dus met de voortplanting ook meer boze wormen bij en minder van de gewone wormen.
De eigenaar kiest ervoor het paard op regelmatige basis te ontwormen en zal het paard nogmaals met ontwormmiddel “X” ontwormen na een aantal weken.
Na toediening van deze ontworming zijn er weer een aantal wormen dood, allemaal van de gewone wormfamilie. Van de boze wormen zijn er weer een aantal wormen die het ontwormmiddel “X” overleefd hebben en deze keer meer dan de vorige keer.
Deze wormen planten zich weer voort, waarbij er nu dus sprake is van alleen maar boze wormen.
Er is nu een wormbesmetting met alleen nog maar wormen over van de boze wormfamilie
Wormmiddel “X” werkt nu helemaal niet meer, omdat de boze wormfamilie RESISTENT is geworden voor wormmiddel “X”!

Hoe ontstaat resistentie?
Het proces waardoor resistentie ontstaat (Survival of the fittest, of de evolutietheorie) is onderdeel van het bestaan van iedere soort en onderdeel van natuurlijke selectie. Het is dus eigenlijk gewoon de aard van het beestje. Je ziet dit verschijnsel ook in heel veel andere situaties, denk aan resistentie tegen antibiotica, rattengif wat niet meer zo goed werkzaam is etc. Resistentie is dus nooit helemaal te voorkomen. We kunnen de ontwikkeling van resistentie wel vertragen!

Hoe kan resistentie zoveel mogelijk voorkomen of vertraagd worden?
Het is belangrijk dat er altijd voldoende gedoseerd wordt van het ontwormmiddel. Geef je te weinig ontwormmiddel, dan is de kans groter dat er wormen overleven die hierdoor weerstand kunnen opbouwen tegen het gif (ze passen zich aan aan de omstandigheden). Vergelijk dit maar met een inenting; een lage dosering virus geeft het lijf de gelegenheid weerstand op te bouwen op het moment dat er een grotere aanval komt van datzelfde virus.

Daarnaast is het essentieel om de wormen minder vaak bloot te stellen aan het gif, dan kunnen zij zich hier ook minder snel aan aanpassen. Ontwormen op basis van mestonderzoek bij paarden is daarom aan te raden in plaats van het standaard iedere 6 tot 8 weken ontwormen wat we vroeger deden. Dit betekent dus niet dat je nooit meer een ontwormmiddel gebruikt, maar wel dat je minder vaak ontwormt, en ook meer gericht kunt ontwormen op de gevonden soort wormeitjes. Zo voorkom je dat je een middel gebruikt waarvan al is aangetoond dat het voor een bepaald soort wormen minder effectief zal zijn. Hierbij is het zeker van belang om te controleren dat je middel effectief is geweest, dit doe je door een mestonderzoek uit te voeren 2 weken na het toedienen van een ontwormmiddel.

Het is ook zeer belangrijk om ook de infectie druk buiten het paard zo laag mogelijk te houden. Een goed weidebeleid is hiervoor essentieel. Bij een goede weidebeleid wordt mest uit de weides gehaald, wordt regelmatig het gras gemaaid en gesleept en worden de paarden, indien mogelijk, regelmatig verweid naar een zogenaamd “schoon weiland”. Een “schoon weiland” is een weide waar al geruime tijd geen paarden hebben gelopen. Door eerst mestonderzoek te doen voordat paarden op een schoon stuk weide worden geplaatst zorg je ook dat de besmetting op die weide laag blijft.

The post Hoe werkt resistentie eigenlijk? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Gaat je paard naar een nieuwe stal? Denk hier dan aan!

Richard Verbree — Sat, 05 Jun 2021 15:46:01 +0000

Waar moet je aan denken als je met je paard naar een (nieuwe) pensionstal gaat?

Als je paard op een (nieuwe) pensionstal komt te staan, zijn er verschillende factoren waar je rekening mee moet houden. Natuurlijk zijn er zaken waar de meeste paardeneigenaren wel aan denken zoals; krijgt het paard de beweging/weidegang die ik wil voor mijn paard, voldoet de stal aan mijn eisen, wordt er voldoende en de juiste bodembedekking gebruikt, hoe is het gesteld met de kwaliteit en hoeveelheid van het aangeboden ruwvoer, en is het een “doe-het-zelf” stal, of is het all-inclusive?

Afhankelijk van het type ruiter dat je bent spelen er natuurlijk ook andere zaken mee; zijn er goede uitrijdmogelijkheden dichtbij? Is er een buiten en/of binnen rijbak? Is er een longeercirkel of misschien zelfs een stapmolen? Uiteindelijk wil je natuurlijk het beste voor het welzijn van het paard en jezelf. Maar er is 1 belangrijk onderwerp dat wel wat meer aandacht zou mogen hebben en dat is het hoe het gesteld is met het wormmanagement. Hoe meer paarden er bij elkaar staan, des te belangrijker het wormmanagement wordt. De paarden worden immers in potentie aan grotere risico’s blootgesteld. Waar moet je op letten om er zeker van te zijn dat je ook op dit gebied het beste kiest voor het welzijn van jouw paard?

Beschikt de stal over een wormmanagement programma?
De belangrijkste vraag die je beantwoord wilt zien is; beschikt de stal over een wormmanagement programma dat gedurende het jaar structureel wordt uitgevoerd? En dan wil je natuurlijk ook weten hoe het gesteld is met de kennis van de staleigenaar van de verschillende wormsoorten bij paarden, hun cyclus, de infectierisico’s, resistentieroblematiek, kennis van mogelijke preventieve maatregelen en de juiste aanpak om wormen te bestrijden en zoveel mogelijk te voorkomen. Óf maakt de staleigenaar voor het wormmanagement gebruik van de expertise van gespecialiseerde laboratoria zoals HippoSupport?

Wormmanagement dat gebaseerd is op de traditionele opvattingen van meerdere keren per jaar blind ontwormen, zijn nadelig voor het welzijn van het paard. Ze worden immers bloot gesteld aan chemicaliën die ze in veel gevallen helemaal niet nodig hebben en het werkt wormresistentie in de hand. Uit de praktijkcijfers van HippoSupport blijkt dat maar liefst 81% van de paarden onnodig ontwormd wordt wanneer er geen mestonderzoek wordt gedaan. De laatste decennia van blind ontwormen hebben er voor gezorgd dat veel wormen resistent zijn tegen bepaalde wormmiddelen. Daarnaast zorgt wormmanagement dat gebaseerd is op blind ontwormen voor schijnveiligheid. Zonder mestonderzoek weet je nooit of je wormmanagement wel voldoende effectief is. Je loopt potentieel dus een enorm risico, zonder dat je het weet en erger nog, er zelfs vanuit gaat dat je het juiste doet voor het welzijn van je paard.

Een stal waar helemaal geen wormmanagement programma geïmplementeerd is, brengt extra grote risico’s met zich mee, omdat eventuele worminfecties niet bekend zijn en door dat ze niet behandeld worden, ook nog eens zorgen voor een zware infectiedruk op de beschikbare weides.

Ervaringen uit de praktijk laten zien dat stallen die het wormmanagement baseren op mestonderzoek minder wormkuren in hoeven te zetten, beter in staat zijn om preventieve maatregelen doeltreffend in te zetten en de risico’s op worminfecties beter onder controle zijn. De staleigenaar en paardeneigenaren krijgen daardoor veel meer grip op het wormmanagement en er ontstaat goed inzicht in de natuurlijke weerstand en individuele gevoeligheid van de paarden tegen worminfecties.

Wie is er verantwoordelijk voor het opstellen en uitvoeren van het wormmanagement programma?
In de ideale situatie wordt het wormmanagement programma uitgevoerd door de staleigenaar. Deze zorgt voor het uit laten voeren van de mestonderzoeken, het afstemmen en uit (laten) voeren van de benodigde acties naar aanleiding van de uitslagen en zorgt voor de benodigde wormmiddelen bij de dierenarts. Hierdoor kan op de meest efficiënte manier worden gewerkt én ligt het totale overzicht van de situatie op stal bij 1 persoon. Als de verantwoordelijkheid hiervoor niet bij de staleigenaar ligt, dan is het zeker aan te raden deze in ieder geval bij 1 ander te beleggen en niet bij verschillende mensen.

Hoe wordt er om gegaan met het weidebeleid?
Het weidebeleid is een belangrijk element van het totale wormmanagement. De weide maakt immers een onderdeel uit van de wormcyclus en het is daarmee een van de belangrijkste bronnen voor worminfecties. De focus bij het weidebeleid moet daarom liggen op het zoveel mogelijk doorbreken van de wormcyclus en het voor de wormen zo onaantrekkelijk mogelijk maken van de omstandigheden. Er zijn verschillende preventieve maatregelen die genomen kunnen worden om dit doel te bereiken. De ervaring in de praktijk is dat het vaak een combinatie van factoren is waarmee het beste resultaat behaald wordt.

Stallen waar preventieve maatregelen goed geïmplementeerd zijn kun je herkennen aan weides die netjes kortgemaaid zijn, waar de mest uit verwijderd is, die regelmatig gesleept worden, waar weides regelmatig “rust” krijgen. Ook het laten grazen van bijvoorbeeld schapen is een teken van goed weidebeleid. De paddocks zijn mestvrij en de mesthoop ligt op ruim voldoende afstand van de weides.

Hoewel de weide de belangrijkste bron van infecties is, heeft recent onderzoek uitgewezen dat ook de stal een belangrijke bron van infecties kan zijn. Hier geldt hetzelfde als het weidebeleid; mest en natte plekken regelmatig uit de stal halen en bij voorkeur geen potstallen. Deze kunnen een belangrijke bron van infecties vormen.

Nieuwkomers op stal
Een belangrijke bron van worminfecties, is het introduceren van nieuwe paarden. Bij voorkeur wordt bij nieuwe paarden mestonderzoek gedaan voordat ze op het terrein komen. Als dat niet mogelijk is, dan moeten ze na hun aankomst zoveel mogelijk apart gehouden worden, totdat op basis van mestonderzoek duidelijk is of er sprake is van een worminfectie of niet. Gedurende die tijd moet hun mest strikt verwijderd worden uit de weide en/of de paddock. Pas na het mestonderzoek, en een eventuele behandeling, mogen de nieuwelingen geïntroduceerd worden in de kudde. Het is aan te bevelen om deze periode zo kort mogelijk te houden. HippoSupport streeft er daarom ook naar om uitslagen binnen 24 uur te verstrekken, om daarmee de stress voor het paard en zijn eigenaar tot een minimum te beperken.

The post Gaat je paard naar een nieuwe stal? Denk hier dan aan! first appeared on De Mestonderzoekshop.

Minder ontwormen is beter voor de weide!

Richard Verbree — Sat, 05 Jun 2021 15:44:57 +0000

Recent onderzoek heeft aangetoond dat reguliere wormmiddelen een negatieve invloed hebben op de groei van de weide.
Een extra reden dus om vooral niet onnodig te ontwormen, maar altijd eerst mestonderzoek te doen. Daarnaast is het natuurlijk een extra reden om 1 á 2 weken te wachten met het weer op de weide zetten van een paard als het een wormkuur heeft gehad.

In het artikel wordt gesproken over de effecten van wommiddelen op de weide. Er is onderzoek gedaan naar het effect van het middel Cydectin-pour-on, dat als werkzame stof moxidectine heeft. Deze werkzame stof zit ook in Equest en Equest Pramox.

Onderstaand de originele tekst van het uittreksel van dit onderzoek. Bron: Europese Commissie

A common anti-parasitic drug used to control gastrointestinal worms in livestock has been shown to inhibit seed germination of three common grassland species. This recent study is the first to show that anthelmintics may negatively affect plant regeneration. The researchers say that treatments should be carefully timed in order to avoid the strongest impact of the drugs on germination and the consequential negative affect on grassland regeneration. Anthelmintics (anti-parasitic drugs) are commonly applied to control gastrointestinal nematodes, such as roundworms, which are a major cause of health problems in livestock including sheep and cattle. Macrocyclic lactones are commonly used anthelmintics, as they treat a broad range of parasites. There is limited resistance to these drugs, and they can be used on a variety of livestock animals with few side effects. These drugs are released into the environment through animal dung and there is evidence that non-target organisms, such as dung beetles, are negatively affected by anthelmintic residues. However, little is known about potential effects on plant species.

Many plant seeds pass through the digestive system of animals (including grazing livestock) and germinate within dung as part of seed dispersal and post-dispersal processes. As such, anthelmintics have the potential to reduce the germination success of plant species either indirectly, by having negative effects on decomposers, which include dung beetles, or due to
direct toxic effects on seedlings.

This study looked at the effects of treating sheep with the anthelmintic Cydectin and its active ingredient moxidectin on seed germination of ribwort plantain (Plantago lanceolata). The researchers fed female sheep of similar age and body weight with set portions of plantain seeds. Seven sheep were then treated with Cydectin and a further five were left untreated, to act as controls for comparison.

Laboratory germination experiments were also carried out where seeds of three common grassland species — brown knapweed (Centaurea jacea), lady’s bedstraw (Galium verum) and ribwort plantain — were exposed to different levels of Cydectin and moxidectin separately, by being placed in different strength solutions of each over a five-week period. The percentage of seedlings germinating, the mean germination time and occurrence of seedlings germinating at the same time (synchrony) were then recorded. Almost two thirds fewer plantain seedlings germinated from the dung of sheep treated with Cydectin compared to those germinated from the dung of untreated sheep. In the germination experiments, Cydectin and moxidectin also reduced the amount and synchrony of seedlings and increased the germination time for all three plant species. For example, a 10-milligram-per-litre (mg/l) concentration of Cydectin led to a 12-day delay in seed germination. These effects were stronger with Cydectin than with moxidectin, which may be due to the effects of other ingredients within the drug.

The researchers say their results provide the first proof that anthelmintics can have adverse effects on seed germination, which were tested in both laboratory and field conditions. The researchers emphasise that the effect of anthelmintics on seeds will depend on various factors, including environmental conditions, seed characteristics, livestock type and drugtreatment programmes. For example, the strongest impact of the drugs on germination is likely to occur if seeds are eaten very soon after treatment (as was the case in this study). The researchers say that limitation of seed dispersal is a major constraint to vegetation diversity in European grasslands and dispersal by mobile grazing livestock is one way of contributing to grassland restoration efforts. The researchers say that because anthelmintics may directly impair plant regeneration, further studies are needed to examine their effect under realistic grassland conditions for a broad spectrum of plant species. In addition, they recommend that livestock treated with anthelmintics should not be kept on grasslands of high conservation value, particularly soon after treatment.

The post Minder ontwormen is beter voor de weide! first appeared on De Mestonderzoekshop.

Waarom mestonderzoek doen voor je paard de weide op gaat?

Richard Verbree — Sat, 05 Jun 2021 15:43:58 +0000

Veel mensen doen mestonderzoek vlak voordat de paarden de (zomer)weide opgaat. Waarom is dit nu een handig moment om mestonderzoek te doen?

Als paarden een wormbesmetting hebben worden er eitjes met de mest uitgescheiden. Deze eitjes komen vervolgens op de weide, en hier ontstaan vervolgens weer larves uit die een worminfectie bij het paard kunnen veroorzaken. Zo komt de cyclus van de worm rond. Een groot deel van de levenscyclus van de wormen bevind zich dus buiten het paard, op de weide. Voorkomen dat paardenmest vol met wormeitjes op je weide komt is dus een enorme winst in de strijd tegen worminfecties! Dus altijd vóórdat het paard op een nieuwe weide gaat: eerst mestonderzoek doen! Lees hier meer over preventieve maatregelen.

The post Waarom mestonderzoek doen voor je paard de weide op gaat? first appeared on De Mestonderzoekshop.