Horzellarven
Horzellarven zijn niet te vinden met mestonderzoek, maar de eitjes van de horzels zijn zeer goed met het blote oog te zien. Horzels leggen van die kleine gele eitjes op benen, flanken en manen, deze eitjes zijn lastig te verwijderen. Zeker als jouw paard (of zijn weidemaatjes) deze gele eitjes hebben gehad, dan is het verstandig om hier wel voor te behandelen. De paarden likken deze gele eitjes namelijk op bij zichzelf, of bij een weidemaatje tijdens het groomen. Deze komen vervolgens via de mond in de maag (op de grens naar het darmstelsel) terecht, waar zij zich ontwikkelen tot larve (1 a 2cm groot). Als de larven volgroeid zijn, dan komen de larven met de mest mee naar buiten. De horzellarve heeft een trage cyclus van ongeveer 1 jaar. Dus als een paard dit jaar horzeleitjes binnen heeft gekregen, komen deze in het voorjaar met de mest mee naar buiten en ontwikkelen zich tot horzel. De volwassen horzels zullen dood gaan bij vorst. Daarom is het handig om na de eerste vorst te ontwormen tegen de horzels zodat de cyclus is onderbroken. Vaak wordt gedacht dat de Equest Pramox noodzakelijk is voor de bestrijding van de horzellarven, maar dat is niet zo. Ook middelen op basis van ivermectine zijn prima werkzaam tegen de horzellarve. Lees er hier meer over

Lintworm
De Lintworm is lastiger te vinden met mestonderzoek, omdat deze onregelmatig eitjes legt. Het kan dus goed zo zijn dat er vandaag niets in de mest zit en over een paar dagen wel. Als er eitjes in de mest zitten, dan zijn ze prima te vinden met regulier mestonderzoek. De eigenaar van het paard kan zelf ook geledingen van de lintworm in de mest aantreffen als er sprake is van een besmetting. De Lintworm heeft, net als de horzellarve, een trage cyclus, ook van 1 jaar. Omdat de lintworm wat lastiger te vinden is met mestonderzoek en zo’n hele trage cyclus kent, is het op zich geen raar advies om daar 1 keer per jaar blind voor te ontwormen, je onderbreekt daarmee namelijk meteen de cyclus van de lintworm. De enige werkzame stof die voldoende effectief is in het bestrijden van lintworminfecties, is prazyquantel. Dit middel is alleen beschikbaar als een “combinatiepreparaat”, oftewel, in combinatie met een andere werkzame stof. De meest bekende is Equest Pramox (moxidectine met prazyquantel), maar er zijn ook combinatiepreparaten van ivermectine met prazyquantel, zoals bijvoorbeeld Equimax. Vanuit het oogpunt van resistentie ontwikkeling is het belangrijk om middelen af te wisselen en afhankelijk van de individuele situatie is het misschien niet nodig om ieder jaar te behandelen tegen de lintworm. Bespreek dit daarom goed met je dierenarts.

Volwassen bloedworm en ingekapselde bloedworm
Equest Pramox is een combinatiepreparaat, bestaande uit moxidectine en prazyquantel. Het prazyquantel gedeelte is alleen werkzaam tegen de lintworm, maar het moxidectine gedeelte kent een bredere effectiviteit. Moxidectine is ook beschikbaar als monopreparaat, onder de naam Equest. Het is effectief in de bestrijding van oa de volwassen bloedwormen, maar ook tegen het ingekapselde stadium van de bloedworm. Volwassen bloedwormen leggen eitjes en zijn zeer goed aan te tonen met mestonderzoek. Ingekapselde bloedwormen zijn in een soort “winterslaap” en leggen geen wormeitjes en zijn daarmee niet aan te tonen met mestonderzoek. Het inkapselen is een normaal onderdeel van de cyclus van de bloedworm en na het inkapselen komt de larve als volwassen bloedworm weer in de darm terecht en gaat daar eitjes leggen. Normaal gesproken zal die cyclus dus altijd gevolgd worden. In de winter is het risico groter dat er geen eitjes in de mest gevonden worden terwijl er wel een ingekapseld stadium van de bloedworm aanwezig is, Equest Pramox kan hiervoor worden ingezet, maar ook de gewone Equest (alleen moxidectine) is hiervoor geschikt. Afhankelijk van de individuele omstandigheden, is het misschien niet nodig om ieder jaar te behandelen tegen ingekapselde bloedworm. Bespreek dit uitgebreid met je eigen dierenarts.

The post Waarom adviseert mijn dierenarts in het najaar te ontwormen terwijl de uitslag van mestonderzoek geen aanleiding geeft? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Mestonderzoek is altijd zinvol!
Heel kort gezegd; Mestonderzoek in de winter is zeker niet zinloos. Mestonderzoek is namelijk nóóit zinloos. Het geeft je altijd informatie. De kunst is dan om die informatie op een juiste manier te interpreteren. Dat geldt voor ieder mestonderzoek dat gedaan wordt, en des te meer wanneer dat in de winter wordt gedaan.

Geen wormeitjes te vinden met mestonderzoek
Het eerst wat je vaak hoort, is dat er in de winter geen wormeitjes gevonden zouden kunnen worden met mestonderzoek. Die uitspraak kunnen wij direct naar het rijk der fabelen verwijzen. Als een paard een worminfectie heeft en de wormen leggen eitjes, dan kunnen deze prima gevonden worden met mestonderzoek, óók in de winter. In de volgende grafieken geven wij wat meer inzicht in hoeveel van de monsters die wij gedurende het jaar ontvangen een worminfectie bevatten.

Aangetroffen bloedworminfecties gedurende het jaar
In de grafiek hiernaast zie je per kwartaal wat er aangetroffen werd in de monsters die wij ontvingen. Zoals je ziet troffen wij ook in de wintermaanden (kwartaal 4 en 1) in meer dan 40% van de monsters nog een bloedworminfectie aan. In minimaal 9,8% van de gevallen was dat zelfs een zware infectie (>500 EPG).

Aangetroffen bloedworminfecties gedurende het jaar, per leeftijdscategorie

De cijfers kunnen natuurlijk ook uitgesplitst worden naar leeftijd van de paarden. In de grafiek hiernaast hebben wij de gemiddelde bloedworminfectie (uitgedrukt in EPG) weergegeven per leeftijdscategorie. Wij de paarden ingedeeld in 3 categorieën; 0-5jr, 6 t/m 15 jaar en 16+ jaar. (zie 2e grafiek)

Het is een beetje een open deur; de jonge paarden (0-5jr) hebben gemiddeld de zwaarste bloedworminfectie. Dat is op zich ook logisch, omdat deze paarden nog hun natuurlijke weerstand op moeten bouwen. Gedurende het gehele jaar ligt de gemiddelde infectiedruk significant hoger dan de andere leeftijdsgroepen.  

Welke leeftijdsgroep heeft het vaakst een zware bloedworminfectie
Dan is het nog interessant om te kijken welke paarden nou het vaakst een zware bloedworminfectie (EPG >500) hebben. Wij hebben voor alle zware worminfecties bijgehouden wat de leeftijd van het paard was. Deze hebben wij onderverdeeld in 4 leeftijdscategorieën; 0 t/m 5jr, 6 t/m 10 jr, 11 t/m 17 jr en 18+.  In de grafiek hiernaast zie je de onderverdeling van de zware bloedworminfecties per leeftijdscategorie (in % uitgedrukt). Ter illustratie; van alle zware bloedworminfecties die wij in het 1e kwartaal vonden in de monsters, was 58% afkomstig van paarden in de leeftijd van 0 t/m 5 jaar. De uitkomst komt aardig overeen met wat je zou verwachten; de jongste dieren hebben het vaakst een zware worminfectie in vergelijking met de andere groepen. In de grafiek valt direct op dat in het 1e en 4e kwartaal de verhouding ten opzichte van de andere leeftijdscategoriën sterk afwijkend is. De andere leeftijdscategorieën hebben in die kwartalen naar verhouding veel minder vaak een zware bloedworminfectie dan in het 2e en 3e kwartaal.

Wat als er geen eitjes in de mest gevonden worden?
Nu duidelijk is dat er ook gedurende de winter wormeitjes kunnen worden gevonden, is het goed om stil te staan bij wat het betekent als er géén wormeitjes worden gevonden. Het is mogelijk dat wormen niet/minder actief zijn en geen eitjes leggen. Er valt dan met mestonderzoek natuurlijk niets te vinden. Het kán natuurlijk ook betekenen dat het paard geen worminfectie heeft, maar die conclusie kun je niet trekken. Je kunt alleen stellen dat er op het moment van het mestonderzoek geen volwassen eileggende wormen aanwezig zijn. Wanneer het gaat om een paard waarbij gedurende de rest van het jaar tijdens het mestonderzoek regelmatig wormeitjes zijn aangetoond, dan kan het verstandig zijn om na 4 weken nogmaals mestonderzoek te doen. Als er gedurende de rest van het jaar ook geen worminfecties zijn aangetroffen, dan is het verstandig in ieder geval in het voorjaar, als de temperaturen overdag weer boven de 10 graden komen weer mestonderzoek te doen.

Betekent het dan ook dat je niet hoeft te ontwormen als er geen wormeitjes worden gevonden? Die vraag is niet zomaar te beantwoorden. Want ook al geeft de uitslag van het mestonderzoek geen aanleiding om te ontwormen, er kunnen andere factoren zijn die hiertoe wel aanleiding geven. Het is daarom altijd verstandig de uitslag van het mestonderzoek (ook als er niets gevonden is) voor te leggen aan je eigen dierenarts. Deze kent jouw paard, de (medische) historie en de omstandigheden waaronder het paard wordt gehouden. Op basis daarvan kan jou eigen dierenarts een goed wormbestrijdingsadvies opstellen en eventueel een wormkuur verstrekken.

Er wordt overigens door veel dierenartsen geadviseerd om 1 keer per jaar, net na de 1e nachtvorst, te ontwormen met Equest Pramox. In dit artikel kun je daar meer over lezen. Natuurlijk adviseren wij om wel eerst mestonderzoek te doen. Daarmee voorkom je nare verrassingen.

The post Mestonderzoek in de winter first appeared on De Mestonderzoekshop.

Mijn naam is Tess en ik loop stage bij HippoSupport. Afgelopen week was mijn 4^de week hier. Ik heb al heel veel dingen geleerd rondom het mestonderzoek. Zelf oefen ik elke dag met mestonderzoek uit te voeren van een van de paarden hier, dit is erg leerzaam en leuk om te doen.

Om nog meer verschillende dingen te kunnen leren en zien hebben we verschillende onderzoeken uitgevoerd.

In mijn eerste stage week hebben we al onderzocht of het klopte dat een halfjaar rust op de weide genoeg zou zijn om de weide weer ‘schoon’ te hebben van eventuele bloedworminfecties, dit bleek niet waar te zijn. Een vraag daarop was wat er gebeurde als het kouder werd dan 6 graden (koelkast temp)… Dit hebben wij onderzocht!

We hebben verschillende onderzoeken gedaan met de mest van hetzelfde paard hier op stal, Gold. Dit paard heeft een lichte bloedworminfectie.We hebben op 05-12-2018 een monster verzameld en daarvan de infectie onderzocht. Dit was een bloedworminfectie met een EPG van 250. Om larfjes te krijgen moet deze mest op kweek worden gezet. De mest wordt dan in een bakje gedaan en ongeveer 2 weken lang op kamer temperaratuur bewaard. Na deze 2 weken hebben we via de Bearmannmethode (dit duurt een dag) de mest onderzocht op larfjes; en het was gelukt, deze waren ontwikkeld in de mest! De rest van de mest die we niet nodig hadden voor het onderzoek is de koelkast in gegaan op 20-12-2018.

Op 07-01-2019 hebben we weer mest verzameld en onderzocht. Hier bleek een bloedworminfectie in te zitten met een EPG van 475. De EPG is dus iets opgelopen.

Op 07-10-2019 rond 11:00u hebben we de mest met de larven en de mest met de eitjes in de vriezer gedaan, bij -17 graden celsius. We hebben zowel een hele ronde bal mest en uit elkaar geplukte mest gebruikt

• Mest met bloedwormlarven: hele bal en losse stukjes
• Mest met bloedwormeitjes: hele bal en losse stukjes

We hebben hiervoor gekozen, omdat je op de weide hele ballen mest kunt hebben, maar ook kapot gelopen mest, of mestballen die tijdens het slepen/bloten van de weide uit elkaar gaan.

Op 10-01-2019 hebben wij de mest rond 13.00u uit de vriezer gehaald. De mest is daarna nog een dag in de koelkast gegaan om te kunnen ontdooien. De mest met de larven en de eitjes was nu 78uur blootgesteld aan -17 graden celsius en daarna nog eens 26 uur aan 7 graden celsius.

Op 11-01-2019 hebben we een standaard McMaster mestonderzoek uitgevoerd om de EPG te bekijken, hieruit kwam het volgende:

• Bal mest: EPG 425
• Losse stukjes mest: EPG 475

Hieruit blijkt dat de eitjes dus prima kunnen overleven in de vrieskou, en dat zelfs de EPG niet gedaald is vergeleken met voor de ‘vriesperiode’.

Op 12-01-2019 hebben wij gekeken of in de mest met larven nog (levende) larven aangetroffen konden worden. Wij hebben de mest weer onderzocht met de Baermannmethode en hieruit is gebleken dat de larven deze vrieskou ook hebben overleefd! Wij vonden wel een aantal doden larven, maar ook levende larven!

The post Is mijn weide schoon van parasieten na een winter? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Om te laten zien dat onze uitspraken echt gebaseerd zijn op de praktijksituatie, hieronder wat confronterende feiten en getallen over de afgelopen weken;

In januari bevatte maar liefst 74% van de monsters die bij ons binnen kwamen een worminfectie! Als we dat vergelijken met de voorgaande maanden, dan is dat een forse toename, want in november en december lag dat % rond de 50%. Op basis van deze cijfers ligt het voor de hand om te denken dat de wormen in januari dus veel actiever zijn dan de voorgaande maanden, maar dat klopt niet. Bij HippoSupport adviseren wij de paardeneigenaren die jonge dieren hebben, of dieren die gevoelig zijn gebleken voor worminfecties, ook in de winter te laten controleren middels mestonderzoek. Naar verhouding ontvingen wij in januari dan ook veel meer monsters van jonge en/of gevoelige dieren voor onderzoek. Dat verklaart waarom het % zo gestegen is in januari.

Als we kijken naar de zware infecties (EPG boven de 500) kunnen we nog een verdere verdeling maken. Van de worminfecties met een zware worminfectie, bevatte maar liefst 7% een worminfectie met een EPG boven de 2000!

Het is interessant om te kijken naar wat voor worminfecties er dan gevonden worden. Veel dierenartsen adviseren om in de winter eenmalig te ontwormen met Equest Pramox, ook als de uitslag van het mestonderzoek daar geen aanleiding toe geeft. In de praktijk zien wij echter dat dit heel vaak vrij vertaald wordt naar “blind” ontwormen met Equest Pramox in de winter. Bij HippoSupport staan wij achter het advies dat veel dierenartsen geven, maar dan wel nadat er mestonderzoek is gedaan. En dat heeft een hele belangrijke reden. Deze wormkuur is namelijk niet effectief tegen spoelworm, dus is het interessant te weten of deze ook in de winter gevonden worden. Als er een worminfectie gevonden wordt, is het dus interessant om te weten in hoeveel % van de gevallen het om een spoelworminfectie gaat, want deze zou namelijk gemist worden als er “blind” ontwormd zou zijn. In januari is dit percentage zelfs het hoogste in de afgelopen 12 maanden! Het is belangrijk om te realiseren dat de spoelworm een zeer schadelijke parasiet is en dat deze door blind ontwormen in de winter dus gemist kan worden, met alle risico’s van dien. Dat is dan ook de reden dat wij bij HippoSupport wel achter het advies om 1 keer Equest Pramox in de winter staan, maar dan wel nádat er mestonderzoek is gedaan, zeker in het geval van jonge dieren (<5jaar).

The post Mestonderzoek in de winter first appeared on De Mestonderzoekshop.

Er zijn veel misvattingen rond mestonderzoek. Veelal door minder goede ervaringen waarbij mestonderzoek niet betrouwbaar is ingezet in het wormmanagement. Hoe je mestonderzoek betrouwbaar kunt inzetten hebben we al besproken.

Kort een aantal vooroordelen op een rij:

1. Resistentie is bangmakerij. lees hier meer over resistentie
2. Het paard is resistent. lees hier meer over resistentie
3. Mestonderzoek is geldklopperij, het is veel te duur. lees hier wat het kost
4. Mestonderzoek is onbetrouwbaar.  lees hier hoe je Mestonderzoek betrouwbaar inzet
5. Bij een schone uitslag kunnen er wel wormen zijn. lees hier hoe je met een “schoon” resultaat om gaat
6. Je kunt beter bloedonderzoek laten doen. lees hier wat je met mestonderzoek kunt zien
7. Mestonderzoek is overbodig. lees hier waarom mestonderzoek nuttig is
8. Mestonderzoek kan in plaats van ontwormen. lees hier waarom dit niet waar is
9. Je kunt niet alle wormen vinden met mestonderzoek. lees hier meer welke wormsoorten je wel en niet aan kunt tonen mest mestonderzoek
10. 1 of 2 keer per jaar mestonderzoek is voldoende. lees hier waarom dit niet waar is

De voordelen van mestonderzoek wanneer dit betrouwbaar wordt ingezet:

1. Grip op het wormmanagement van jouw paard. lees hier meer
2. Inzicht in de natuurlijke weerstand van je paard. lees hier meer
3. Paard kan natuurlijke weerstand opbouwen tegen wormen. lees hier meer
4. Alleen ontwormen als het nodig is. lees hier meer
5. Gericht ontwormen tegen de aangetroffen wormsoorten. lees hier meer
6. Paard niet onnodig blootstellen aan ontwormmiddelen. lees hier meer
7. WORMMIDDELEN BLIJVEN LANGER BESCHIKBAAR. lees hier meer

The post Vooroordelen over en voordelen van mestonderzoek first appeared on De Mestonderzoekshop.

• 1 Mestonderzoek = geen mestonderzoek
• Mestonderzoek doen betekent niet dat je niet meer ontwormt
• Leer je paard, en zijn/haar wormgevoeligheid kennen

Hieronder leggen we kort een paar factoren uit die van invloed zijn op het mestonderzoeksschema. Daar naast geven we een stroomdiagram (uitgezet in de tijd) en schematische weergave waarmee inzichtelijk wordt wanneer je het beste mestonderzoek kunt laten uitvoeren.

Seizoen
Als vuistregel kun je er van uit gaan dat als de temperatuur buiten onder de 10 graden Celsius komt, worden de wormen minder actief, of stoppen zelfs met zich voort te planten. Omdat je bij mestonderzoek de aanwezige eitjes telt, is het dus van belang om de resultaten van mestonderzoek bij lage tempereaturen op een juiste wijze te interpreteren. Bij een lage eitelling kun je op zo’n moment dus niet concluderen dat er geen wormen zijn, alleen maar dat er geen ei-producerende wormen zijn.

Na ontwormen
Na iedere ontwormkuur die is gegeven, is het verstandig om twee weken later nogmaals een mestonderzoek uit te laten voeren, om te controleren of de kuur ook effectief is geweest. Ga er niet blind vanuit dat de gegeven ontwormkuur ook daadwerkelijk effect heeft gehad. Daarnaast heeft ieder ontwormmiddel een bepaalde werkzame periode. Deze werkzame periode, ook wel “Egg Reappearance Period”, staat in de bijsluiter beschreven en is doorgaans tussen de 8 tot 12 weken. Als de ontwormkuur effectief is gebleken na 2 weken hoef je een volgend mestonderzoek pas weer uit te voeren ná de werkzame periode van het ontwormmiddel.

Na niet ontwormen
Als je er in overleg met je dierenarts voor hebt gekozen om niet te ontwormen is het van belang om te weten of je paard gevoelig is voor wormen besmettingen. Weet je, doordat je regelmatig mestonderzoek doet, dat je paard minder gevoelig is voor wormen dan kun je met een lagere frequentie monitoren. Weet je nog niet veel van je paard, of weet je dat je paard gevoelig is voor een wormbesmetting (bijvoorbeeld jonge dieren, of herhaalde wormbesmettingen) dan is het verstandig om frequenter te monitoren en het mestonderzoek bijvoorbeeld iedere 4 weken te herhalen, tot je voldoende inzicht hebt. Daarna kun je met een lagere frequentie mestonderzoek uit laten voeren.

Strategische momenten
Naast de bovengenoemde factoren zijn er nog een aantal strategische momenten waarop het slim is mestonderzoek uit te voeren. Je wil bijvoorbeeld graag een schone start maken als je de paarden in een nieuwe “schone” weide zet, of als je een nieuw paard introduceert in de groep.

Schema mestonderzoek
In het onderstaande figuur zie je een schematische weergave van de verschillende beslismomenten wanneer er wormonderzoek gedaan wordt. In de meest linker “kolom” is er sprake van een hardnekkige worminfectie met hoge wormeitellingen waarbij mestonderzoek ondersteunt in de keuze/zoektocht naar een geschikt wormmiddel. In de middelste “kolom” is er sprake van een reguliere wormbesmetting met gemiddelde wormeitellingen waar behandeling voor nodig was. En in de meest rechter “kolom” is het ideale plaatje te zien van een paard dat zelf een goede weerstand heeft tegen wormen. Verschillende situaties zorgen ervoor dat je op andere plaatsten in het schema terecht kunt komen. Dit is een heel erg versimpelde weergave, en er zijn vele factoren die in dit schema niet expliciet zijn meegenomen. Voor het “schone” paard in de meest rechter klom kan er wel degelijk voor ontwormen worden gekozen door factoren die niet in dit schema zijn opgenomen (bijvoorbeeld aanwezigheid van horzeleitjes op de benen van het paard).

Stroomdiagram mestonderzoek
In het bovenstaande figuur kun je de informatie uit dit artikel terug vinden, afgezet tegen op een fictieve tijdslijn. Hierin kun je ook zien dat het aantal momenten voor mestonderzoek in de verschillende situaties ongeveer gelijk uitkomt. Bij schone paarden zal je in april, mei, juli, september en november mestonderzoek laten uitvoeren. Op het moment dat er een ontwormkuur wordt gebruikt zal je na 2 weken de effectiviteit van de kuur bepalen, en daarna is het volgende mestonderzoek na de werkzame periode van de gebruikte ontwormkuur.

Vaak zal bij het laatste onderzoek in november, op basis van andere factoren dan alleen het mestonderzoek, aangeraden worden om bij de eerste vorst een ontwormmiddel te geven, welke ook tegen eventueel ingekapselde wormen werkt, en eventueel tegen wormsoorten welke minder goed zijn aan te tonen via mestonderzoek.

In samenwerking met dierenarts Jurgen van der Meijden en BIT/Paardenkrant is een zeer informatief artikel tot stand gekomen en gepubliceerd, waarin ons mestonderzoekschema natuurlijk is meegenomen.

The post Wanneer doe je mestonderzoek? first appeared on De Mestonderzoekshop.