Bij de McMaster-methode wordt flotatievloeistof gebruikt om wormeieren uit het mestmonster naar boven te laten drijven. Daarvoor moet de vloeistof een hogere dichtheid hebben dan de eitjes die je wilt aantonen. Is de dichtheid te laag, dan kunnen zwaardere eitjes onvoldoende opdrijven.
Welke flotatievloeistof gebruiken we?
Voor onze McMaster-methode gebruiken en adviseren we flotatievloeistof op basis van magnesiumsulfaat-heptahydraat (MgSO₄·7H₂O). Dit wordt ook wel Epsomzout, bitterzout of kortweg magnesiumsulfaat genoemd. In de rest van deze instructie gebruiken we voor de leesbaarheid de term magnesiumsulfaat. Magnesiumsulfaat is goed oplosbaar in water en maakt het mogelijk om een flotatievloeistof met een relatief hoge dichtheid te bereiden. Het wordt daarom veel gebruikt voor mestonderzoek.
Welke dichtheid heb je nodig?
Voor de meeste diersoorten waarmee we werken, gaan we uit van een dichtheid van 1,23 g/cm³. Dat geldt onder andere voor:
- paarden;
- schapen;
- geiten;
- kippen.
Voor honden, katten en reptielen gaan we uit van een hogere dichtheid van 1,27 g/cm³.
Die dichtheid is belangrijk. Een te lage dichtheid kan ervoor zorgen dat zwaardere parasieteneieren onvoldoende opdrijven en daardoor gemakkelijker worden gemist. Maar simpelweg een zo hoog mogelijke dichtheid gebruiken is ook niet verstandig: naarmate de dichtheid hoger wordt, komt doorgaans ook meer vuil uit het mestmonster mee naar boven. Dat kan het preparaat lastiger te beoordelen maken.
Het doel is daarom niet de hoogst mogelijke dichtheid, maar de juiste dichtheid voor de toepassing.
Waarom controleren met een hydrometer?
Je kunt flotatievloeistof maken met een vaste verhouding tussen magnesiumsulfaat en water. Zo’n recept geeft een goede uitgangswaarde, maar het vertelt niet met absolute zekerheid wat de uiteindelijke dichtheid van jouw vloeistof is.
Kleine verschillen kunnen ontstaan door bijvoorbeeld:
- iets meer of minder water;
- niet volledig opgelost magnesiumsulfaat;
- temperatuur;
- verdamping tijdens het bereiden of bewaren;
- onnauwkeurig wegen of afmeten.
Daarom adviseren we om zelfgemaakte flotatievloeistof met een hydrometer te controleren. Daarmee meet je de werkelijke dichtheid van de vloeistof en weet je of je daadwerkelijk op de gewenste 1,23 of 1,27 g/cm³ uitkomt. Ook in professionele McMaster-protocollen wordt geadviseerd de bereide vloeistof met een hydrometer te controleren en zo nodig te corrigeren.
Hoe je dat precies doet, leggen we uit in de aparte instructie ‘Dichtheid van flotatievloeistof controleren met een hydrometer’. Een geschikte hydrometer kun je vinden in onze webshop.
Flotatievloeistof van 1,23 g/cm³ maken
Voor een flotatievloeistof met een beoogde dichtheid van 1,23 g/cm³ gebruiken we als uitgangspunt:
500 g magnesiumsulfaat + 700 ml heet water
Hiermee maak je ongeveer 1 liter flotatievloeistof.
- Meet 700 ml heet water af in een voldoende grote, hittebestendige maatbeker of kan.
- Voeg 500 g magnesiumsulfaat toe.Roer zorgvuldig totdat het magnesiumsulfaat volledig is opgelost.
- Laat de vloeistof afkoelen.
- Controleer de dichtheid met een hydrometer.
- Corrigeer de vloeistof indien nodig en controleer daarna opnieuw.
Meet je een dichtheid lager dan 1,23 g/cm³, dan moet de concentratie omhoog. Voeg daarvoor een kleine hoeveelheid magnesiumsulfaat toe, laat dit volledig oplossen en meet opnieuw. Meet je een dichtheid hoger dan 1,23 g/cm³, voeg dan een kleine hoeveelheid water toe, meng goed en meet opnieuw. De hydrometermeting is uiteindelijk leidend; het recept is het uitgangspunt.
Flotatievloeistof van 1,27 g/cm³ maken
Voor honden en katten gebruiken we een flotatievloeistof met een beoogde dichtheid van 1,27 g/cm³.
Als uitgangspunt gebruiken we:
500 g magnesiumsulfaat + 550 ml heet water
Hiermee maak je ongeveer 850 ml flotatievloeistof.
- De werkwijze is hetzelfde:
- Meet 550 ml heet water af.
- Voeg 500 g magnesiumsulfaat toe.
- Roer totdat het magnesiumsulfaat volledig is opgelost.
- Laat de vloeistof afkoelen.
- Controleer de dichtheid met een hydrometer.
- Corrigeer indien nodig en meet opnieuw.
Ook hier geldt: ga niet alleen af op het recept. Gebruik de hydrometer om vast te stellen of de vloeistof daadwerkelijk 1,27 g/cm³ heeft bereikt.
Hoeveel onderzoeken kun je met één liter uitvoeren?
Hoeveel mestonderzoeken je met één liter flotatievloeistof kunt uitvoeren, hangt af van de variant van de McMaster-methode die je gebruikt.
| Werkwijze | Flotatievloeistof per onderzoek | Ongeveer aantal onderzoeken per liter |
|---|---|---|
| 4 g mest + 26 ml | 26 ml | 38 |
| 2 g mest + 28 ml | 28 ml | 36 |
| 4 g mest + 56 ml | 56 ml | 17 |
Flotatievloeistof bewaren
Bewaar de aangemaakte flotatievloeistof in een schone, goed afsluitbare fles of spuitfles. Ontstaan er na enige tijd kristallen, zorg dan eerst dat het magnesiumsulfaat weer volledig is opgelost. Verwarm eventueel de vloeistof om het oplossen te vergemakkelijken. Laat de vloeistof daarna afkoelen en controleer opnieuw de dichtheid met de hydrometer voordat je ermee gaat onderzoeken.
Twijfel je welke dichtheid of onderzoeksmethode voor jouw toepassing geschikt is? Neem dan gerust contact met ons op.
