Dichtheid van flotatievloeistof controleren met een hydrometerGebruik van de hydrometer
Een vaste verhouding tussen water en magnesiumsulfaat geeft een goede uitgangswaarde voor het maken van flotatievloeistof. Maar uiteindelijk wil je weten welke dichtheid de aangemaakte vloeistof daadwerkelijk heeft.
Daarvoor gebruik je een hydrometer, ook wel areometer genoemd. Met een hydrometer kun je eenvoudig controleren of je flotatievloeistof bijvoorbeeld de gewenste 1,23 g/cm³ of 1,27 g/cm³ heeft bereikt.
Voor betrouwbaar mestonderzoek adviseren we daarom om niet alleen op het recept af te gaan, maar de dichtheid van zelf aangemaakte of aangepaste flotatievloeistof ook daadwerkelijk te meten.
Wat doet een hydrometer?
Een hydrometer is een glazen meetinstrument dat vrij in een vloeistof drijft. Hoe diep de hydrometer wegzakt, hangt af van de dichtheid van die vloeistof. De waarde lees je af op de schaal in de dunne steel.
Voor onze toepassing gebruiken we een hydrometer met een meetbereik van 1,000 tot 1,500 g/cm³. De schaalverdeling bedraagt 0,005 g/cm³. Daarmee kun je de voor mestonderzoek relevante waarden rond 1,23 en 1,27 g/cm³ goed controleren.
De hydrometer is gekalibreerd bij 20 °C en heeft geen ingebouwde thermometer.
Wat heb je nodig?
Voor het controleren van de dichtheid heb je nodig:
- de flotatievloeistof die je wilt controleren;
- een hydrometer met een geschikt meetbereik;
- een voldoende hoge en smalle maatcilinder;
- een stabiele, vlakke werkplek.
De maatcilinder moet hoog genoeg zijn om de hydrometer vrij te laten drijven zonder de bodem of wand te raken. De maatcilinder van 100 ml uit ons assortiment is juist voor deze combinatie geselecteerd. Door de hoge, smalle vorm is voldoende vloeistofdiepte beschikbaar zonder dat je daarvoor onnodig veel flotatievloeistof hoeft te gebruiken.
Eerst: laat de vloeistof afkoelen
Meet de dichtheid niet direct nadat je flotatievloeistof met heet of warm water hebt aangemaakt.
De hydrometer die we gebruiken heeft een referentietemperatuur van 20 °C. Omdat de dichtheid van een vloeistof afhankelijk is van de temperatuur, kan meten bij een duidelijk hogere of lagere temperatuur een afwijkende waarde geven. Voor deze praktische toepassing is de eenvoudigste en betrouwbaarste werkwijze daarom: laat de flotatievloeistof eerst afkoelen tot ongeveer kamertemperatuur en meet zo dicht mogelijk bij 20 °C.
Zo meet je de dichtheid stap voor stap
- Vul de maatcilinder
- Vul een hoge maatcilinder met voldoende flotatievloeistof om de hydrometer vrij te kunnen laten drijven. Je hoeft de maatcilinder dus niet per se tot een bepaalde maatstreep te vullen; voldoende vloeistofdiepte is hier belangrijker. Controleer de vloeistof
- Zorg dat de vloeistof homogeen is en dat er geen onopgeloste kristallen aanwezig zijn. Laat eventueel schuim verdwijnen. Laat de hydrometer voorzichtig zakken
- Houd de hydrometer aan de steel vast en laat hem rustig in de vloeistof zakken. Laat hem niet in de maatcilinder vallen: de hydrometer is van glas en kan breken. Laat de hydrometer vrij drijven
- Controleer dat hij de bodem en de wand van de maatcilinder niet raakt. Anders kan de aflezing worden beïnvloed. Wacht totdat de hydrometer stabiel drijft en niet meer op en neer beweegt. Controleer op luchtbelletjes
- Luchtbelletjes die aan het glas blijven hangen kunnen het drijfvermogen beïnvloeden. Verwijder die daarom voordat je de waarde afleest. Lees de hydrometer op ooghoogte af
- Breng je ogen op dezelfde hoogte als het vloeistofoppervlak. Bij een heldere vloeistof lees je een standaard laboratoriumhydrometer af bij de onderkant van de meniscus: het laagste punt van het gebogen vloeistofoppervlak rond de steel. Aflezen van boven of onder ooghoogte kan een parallaxfout veroorzaken. Noteer de gemeten waarde
- De schaal van onze hydrometer loopt in stappen van 0,005 g/cm³. Beoordeel de uitkomst daarom ook met die meetnauwkeurigheid en suggereer geen precisie die het instrument niet heeft.
Wat moet de hydrometer aangeven?
Voor de meeste diersoorten waarvoor we mestonderzoek uitvoeren, zoals paarden, schapen, geiten en kippen, gaan we uit van een flotatievloeistof van ongeveer 1,23 g/cm³.
Voor honden en katten gebruiken we als uitgangspunt ongeveer 1,27 g/cm³.
De hydrometer laat je controleren of de vloeistof die je hebt gemaakt of aangepast daadwerkelijk in de buurt van die gewenste waarde zit.
De dichtheid is te laag: wat nu?
Geeft de hydrometer een lagere waarde aan dan je nodig hebt? Dan is de flotatievloeistof niet geconcentreerd genoeg.
Voeg een kleine hoeveelheid magnesiumsulfaat toe en meng totdat dit volledig is opgelost. Laat de vloeistof daarna zo nodig weer afkoelen richting 20 °C en meet opnieuw.
Werk liever in kleine stappen dan in één keer veel zout toe te voegen. Zo voorkom je dat je de gewenste dichtheid voorbijschiet.
De dichtheid is te hoog: wat nu?
Is de gemeten dichtheid hoger dan gewenst? Voeg dan een kleine hoeveelheid water toe.
Meng goed, laat de vloeistof indien nodig weer op temperatuur komen en meet opnieuw.
Ook hier geldt: corrigeer in kleine stappen.
Waarom opnieuw meten na een correctie?
Na het toevoegen van water of magnesiumsulfaat weet je niet automatisch welke nieuwe dichtheid je hebt bereikt. Meng daarom altijd goed en controleer opnieuw met de hydrometer.
De werkwijze wordt daarmee:
meten → corrigeren → mengen → opnieuw meten
Totdat de vloeistof de gewenste dichtheid heeft.
Na het meten
Haal de hydrometer voorzichtig uit de maatcilinder, spoel hem schoon en droog hem af voordat je hem opbergt. Het instrument is van glas, dus behandel en bewaar het voorzichtig.
Spoel ook de maatcilinder schoon zodat er geen zoutkristallen of resten achterblijven die een volgende meting kunnen beïnvloeden.
Is de flotatievloeistof tijdens de meting schoon gebleven, dan kan deze in principe weer worden teruggegoten in de opslagfles
Flotatievloeistof zelf maken?
Wil je eerst weten hoe je flotatievloeistof op basis van magnesiumsulfaat maakt en welke dichtheid je voor verschillende diersoorten gebruikt?
Lees dan het bericht over het zelf aanmaken van flotatievloeistof in deze kennisbank.
