horzellarve - De Mestonderzoekshop

Najaarskuur: waarom toch ontwormen als mestonderzoek geen aanleiding geeft?

Richard Verbree — Sat, 05 Jun 2021 15:49:44 +0000

Je hebt mestonderzoek gedaan en de uitslag geeft geen directe aanleiding om te ontwormen. Juist als je mestonderzoek gebruikt om onnodig ontwormen te voorkomen, kan het vreemd lijken wanneer in het najaar toch een kuur wordt geadviseerd.

Toch kunnen er andere redenen zijn om behandeling te overwegen, ook als het mestonderzoek daar op zichzelf geen aanleiding toe geeft. Een gewone wormeitelling geeft namelijk niet over alle parasieten en ontwikkelingsstadia voldoende informatie.

De kernvraag wordt dan:

Waarvoor zou je willen behandelen?

Paardenhorzel

Heb je in zomer of najaar gele horzeleitjes op de haren gezien? Dan weet je dat het paard aan paardenhorzel is blootgesteld.

Als het alleen om paardenhorzellarven gaat, kan ivermectine voldoende zijn.

Lintworm

Is bekend dat er binnen de groep of op de betreffende weide een lintwormprobleem speelt, dan kan het verstandig zijn lintworm mee te nemen in de najaarsbehandeling.

Daarvoor is een middel met praziquantel nodig.

Ingekapselde kleine bloedworm

Een gewone wormeitelling zegt niets over ingekapselde larven van kleine bloedworm in de darmwand.

Als juist dát het risico is dat je wilt afdekken, dan moet het gekozen middel daar ook tegen werken. Moxidectine wordt hiervoor gebruikt.

Grote bloedworm

Bij een gewone wormeitelling kun je de eitjes van grote en kleine bloedworm niet van elkaar onderscheiden.

Als er binnen het totale wormmanagement reden is om rekening te houden met grote bloedworm, kan dat dus ook aanleiding zijn om in het najaar te behandelen.

Equest Pramox is niet automatisch de juiste najaarskuur

Equest Pramox combineert moxidectine en praziquantel en werkt daardoor breed tegen meerdere parasieten.

Dat maakt het een logische keuze wanneer je juist meerdere risico’s tegelijk wilt afdekken.

Maar als je maar één specifiek probleem wilt aanpakken, is zo’n brede kuur niet altijd nodig.

Bijvoorbeeld:

alleen paardenhorzel → ivermectine kan voldoende zijn;
alleen lintworm → een middel met praziquantel is nodig;
ingekapselde kleine bloedworm → een middel met werking tegen deze larvale stadia is nodig;
meerdere risico’s tegelijk → een combinatiepreparaat kan logisch zijn.

Kies het middel bij het doel

Het uitgangspunt is dus niet:

“Het is najaar, dus we geven Equest Pramox.”

Maar:

“Welk parasitair risico wil ik bij dit paard aanpakken, en welk middel past daarbij?”

Dat is ook belangrijk met het oog op resistentieontwikkeling. Hoe vaker wormen aan ontwormmiddelen worden blootgesteld, hoe groter de selectiedruk op resistente wormen.

Daarom is het verstandig om niet ieder jaar automatisch dezelfde brede kuur te geven, maar samen met de dierenarts te bepalen welke behandeling op dat moment echt nodig is.

Lees ook dit artikel: Welke parasieten kun je met mestonderzoek aantonen?

Lees ook dit artikel: Mestonderzoek in de winter

The post Najaarskuur: waarom toch ontwormen als mestonderzoek geen aanleiding geeft? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Wat is mestonderzoek?

Richard Verbree — Fri, 04 Jun 2021 13:55:04 +0000

Mestonderzoek is een vorm van parasitologisch onderzoek waarbij de mest van een paard wordt onderzocht op de aanwezigheid van bepaalde stadia van parasieten, zoals wormeitjes of larven.

Het wordt ook wel wormonderzoek genoemd. Bij een wormeitelling wordt daarnaast bepaald hoeveel eitjes van bepaalde wormsoorten in de mest worden aangetroffen. De uitslag wordt dan meestal uitgedrukt in EPG: eitjes per gram mest.

Mestonderzoek is een belangrijk hulpmiddel binnen goed wormmanagement. Het geeft informatie over de parasieten die op het moment van onderzoek aantoonbaar zijn en, bij een kwantitatieve telling, over de hoeveelheid eitjes die het paard uitscheidt. Maar een mestonderzoek vertelt niet alles: een lage of negatieve uitslag betekent niet automatisch dat een paard geen wormen heeft.

Wat wordt er bij mestonderzoek onderzocht?

Bij mestonderzoek wordt een mestmonster zo verwerkt dat parasietstadia onder de microscoop zichtbaar kunnen worden gemaakt.

Welke parasieten je kunt aantonen, hangt af van de gebruikte onderzoeksmethode. Verschillende parasieten produceren namelijk verschillende soorten eitjes of larven en die zijn niet allemaal met dezelfde methode goed aantoonbaar.

Daarom bestaat er niet één onderzoeksmethode waarmee je alle inwendige parasieten van een paard betrouwbaar kunt onderzoeken.

Mestonderzoek met de McMaster-methode

Voor routinematig mestonderzoek bij paarden wordt veel gebruikgemaakt van de McMaster-methode.

Hierbij wordt een nauwkeurig afgewogen hoeveelheid mest gemengd met een flotatievloeistof. Door het hoge soortelijk gewicht van deze vloeistof gaan bepaalde wormeitjes drijven. Een deel van het mengsel wordt vervolgens in een McMaster-telkamer gebracht en onder de microscoop onderzocht.

Omdat een bekende hoeveelheid mest en een vast volume worden onderzocht, kan het aantal gevonden eitjes worden omgerekend naar het aantal eitjes per gram mest (EPG).

De McMaster-methode wordt vooral gebruikt voor het tellen van onder andere:

strongyliden-eitjes, waaronder die van grote en kleine bloedwormen;
spoelwormeitjes;
veulenwormeitjes.

De eitjes van grote en kleine bloedwormen zijn bij een gewone McMaster-telling niet betrouwbaar van elkaar te onderscheiden. De uitslag wordt daarom doorgaans als strongyliden- of bloedwormeitelling weergegeven.

Sommige andere parasieteneitjes kunnen incidenteel eveneens in een flotatiepreparaat worden aangetroffen, maar dat betekent niet dat de McMaster-methode voor die parasieten een betrouwbare screeningsmethode is.

Lees ook het artikel: Welke parasieten kun je met mestonderzoek aantonen?

Niet iedere parasiet is met McMaster betrouwbaar aantoonbaar

Een belangrijk onderdeel van goed mestonderzoek is weten wat een onderzoeksmethode niet kan aantonen.

Zo worden lintwormeitjes onregelmatig uitgescheiden. Daardoor kan een paard een lintworminfectie hebben terwijl bij een gewone McMaster-telling geen lintwormeitjes worden gevonden.

Ook aarswormeitjes worden meestal niet met de mest uitgescheiden. De vrouwelijke aarsworm legt haar eitjes rondom de anus. Bij verdenking op aarsworm is daarom een plakband- of cellotapetest veel geschikter.

Voor andere parasieten zijn weer andere mestonderzoeksmethoden nodig.

Aanvullende onderzoeksmethoden

Longwormonderzoek

Voor onderzoek naar longworm wordt onder andere de Baermann-methode gebruikt. Daarbij wordt niet naar eitjes gezocht, maar naar larven die uit de mest kunnen worden geïsoleerd en vervolgens onder de microscoop worden beoordeeld.

Leverbotonderzoek

Leverboteitjes zijn relatief zwaar en zijn daarom niet geschikt voor een normale flotatiemethode zoals McMaster.

Voor leverbot wordt een sedimentatiemethode, zoals de gemodificeerde Dorsman-methode, gebruikt. Daarbij zakken de zwaardere leverboteitjes naar de bodem en wordt het sediment vervolgens microscopisch onderzocht.

Aarswormonderzoek

Bij verdenking op aarsworm kan met een cellotapetest materiaal rond de anus worden verzameld. Dit wordt onder de microscoop onderzocht op aarswormeitjes.

Wat vertelt een mestonderzoek?

Een goed uitgevoerd mestonderzoek kan belangrijke informatie geven over de uitscheiding van bepaalde parasieten.

Een wormeitelling kan bijvoorbeeld helpen om:

vast te stellen of bepaalde wormeitjes in het onderzochte monster aanwezig zijn;
te bepalen hoeveel eitjes per gram mest worden uitgescheiden;
verschillen tussen paarden binnen een groep zichtbaar te maken;
veranderingen in de uitscheiding in de tijd te volgen;
de bijdrage van een paard aan de besmetting van de weide beter in te schatten;
onder de juiste omstandigheden de werkzaamheid van een ontwormmiddel te controleren.

Daarmee is mestonderzoek een waardevol hulpmiddel om wormmanagement gerichter te maken.

Wat vertelt een mestonderzoek niet?

Een mestonderzoek is geen volledige inventarisatie van alle wormen die zich in een paard bevinden.

Een EPG-waarde geeft bijvoorbeeld aan hoeveel eitjes in het onderzochte mestmonster worden gevonden. Dat aantal staat niet rechtstreeks gelijk aan het aantal volwassen of onvolwassen wormen in het paard en zegt op zichzelf ook niet hoe ziek een paard eventueel van een infectie is.

Ook kunnen bepaalde parasieten of ontwikkelingsstadia niet of onvoldoende betrouwbaar met een standaard mestonderzoek worden aangetoond. Denk bijvoorbeeld aan:

ingekapselde larven van kleine bloedwormen;
lintworminfecties bij een negatieve standaard wormeitelling;
aarsworm wanneer alleen de mest wordt onderzocht;
parasieten die nog niet volwassen zijn en nog geen eitjes produceren.

Een negatieve uitslag betekent daarom beter:

in het onderzochte monster zijn met de gebruikte methode geen aantoonbare parasietstadia gevonden

dan:

dit paard heeft geen wormen.

Dat onderscheid is belangrijk bij het interpreteren van een uitslag.

Mestonderzoek als onderdeel van wormmanagement

Mestonderzoek staat niet op zichzelf. Een goede interpretatie hangt ook samen met bijvoorbeeld:

de leeftijd van het paard;
eerdere onderzoeksuitslagen;
het seizoen;
weidegang en groepssamenstelling;
eerdere ontwormingen;
de parasiet waarop wordt onderzocht;
eventuele klachten of andere risicofactoren.

Door regelmatig en zorgvuldig te onderzoeken kun je patronen leren herkennen en beter onderbouwde beslissingen nemen binnen het wormmanagement.

Wanneer een paard ziekteverschijnselen heeft of wanneer er aanleiding is om een relevante parasitaire infectie te vermoeden die niet goed met het gebruikte mestonderzoek kan worden aangetoond, is overleg met een dierenarts belangrijk.

Zelf mestonderzoek doen

Mestonderzoek is goed zelf uit te voeren, maar een betrouwbare uitslag vraagt om een zorgvuldige en reproduceerbare werkwijze.

Onder andere het afwegen van het monster, mengen en zeven, de gebruikte flotatievloeistof, het vullen van de telkamer, de microscoopinstelling, het herkennen van parasieteneitjes en het correct tellen hebben invloed op de kwaliteit van het onderzoek.

Daarom besteden we bij De Mestonderzoekshop niet alleen aandacht aan de materialen, maar ook aan kennis, instructie en oefening.

Bekijk instructies & handleidingen →

Bekijk het cursusaanbod →

Bekijk materialen voor mestonderzoek →

The post Wat is mestonderzoek? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Paardenhorzel: gele eitjes op de vacht en larven in het paard

Richard Verbree — Fri, 04 Jun 2021 11:54:09 +0000

De paardenhorzel (Gasterophilus) is eigenlijk geen worm, maar een vlieg. Het zijn de larven van deze vlieg die een deel van hun ontwikkeling in het paard doorbrengen.

Paardenhorzels zijn meestal geen belangrijke oorzaak van ziekte. Het bijzondere aan deze parasiet is vooral dat je de blootstelling vaak heel eenvoudig kunt herkennen: de volwassen horzel legt in de zomer en het najaar kleine gele eitjes vooral op de benen, flanken en manen van het paard.

Daardoor weet je vaak al zonder mestonderzoek dat je paard aan paardenhorzels is blootgesteld.

Hoe herken je de eitjes?

De eitjes van de paardenhorzel zijn klein, geel tot geelwit en zitten stevig vastgeplakt aan de haren.

Je ziet ze vooral tijdens het vliegseizoen. Bij de meest voorkomende paardenhorzel zitten ze vooral op de benen, flanken en manen.

Wanneer je deze typische gele eitjes ziet, weet je dat er paardenhorzels actief zijn geweest.

Ook als jouw eigen paard weinig eitjes heeft, kunnen weidemaatjes een bron van blootstelling zijn.

Hoe raakt het paard besmet?

De volwassen paardenhorzel legt haar eitjes vooral op de benen, flanken en manen van het paard.

Door likken en poetsen komen de eitjes of jonge larven in de mond terecht. Dat kan van de eigen vacht zijn, maar ook tijdens onderling groomen van een ander paard.

De jonge larven verblijven eerst enige tijd in de mond en trekken daarna verder naar de maag. Daar hechten ze zich aan het slijmvlies en ontwikkelen zich verder.

Wanneer de larven volgroeid zijn, laten ze los en verlaten ze het paard met de mest. Buiten het paard verpoppen ze zich, waarna later weer volwassen horzels verschijnen.

Paarden kunnen maandenlang horzellarven bij zich dragen

Horzellarven kunnen vele maanden in het paard aanwezig blijven.

Dat verklaart waarom eitjes die in zomer of najaar op de vacht worden gelegd uiteindelijk leiden tot larven die gedurende de winter in het paard aanwezig kunnen zijn.

In het voorjaar kunnen volgroeide larven met de mest naar buiten komen.

Als zulke larven in de mest aanwezig zijn, zijn ze met het blote oog zichtbaar. Het gaat om vrij forse larven; daar is geen microscoop voor nodig.

Kun je paardenhorzel aantonen met mestonderzoek?

Een normaal mestonderzoek is niet geschikt om een infectie met paardenhorzel vast te stellen.

De volwassen vlieg legt haar eitjes op de haren van het paard. Tijdens het grootste deel van hun ontwikkeling bevinden de larven zich vervolgens in de mond en later in de maag.

Pas wanneer de larven volgroeid zijn, verlaten ze het paard met de mest. Als je ze dan aantreft, zijn ze met het blote oog zichtbaar.

Voor paardenhorzel geldt daarom eigenlijk:

kijk naar het paard in plaats van naar het mestmonster.

Zie je in zomer of najaar de typische gele eitjes op de vacht, dan weet je dat het paard aan paardenhorzels is blootgesteld.

Veroorzaken horzellarven problemen?

Meestal niet.

Paarden kunnen horzellarven bij zich dragen zonder duidelijke gezondheidsproblemen te laten zien.

De jonge larven kunnen tijdens hun verblijf in de mond plaatselijke irritatie veroorzaken. De larven die zich later in de maag vasthechten kunnen daar kleine beschadigingen en irritatie van het maagslijmvlies veroorzaken.

Ernstige problemen door paardenhorzellarven zijn echter zeldzaam.

Het aantreffen van gele horzeleitjes op de vacht is dus geen reden om aan te nemen dat een paard daardoor ernstig ziek zal worden.

Probeer zoveel mogelijk eitjes te verwijderen

Zie je gele horzeleitjes op het paard, probeer er dan zoveel mogelijk te verwijderen.

Dat kan bijvoorbeeld met:

een speciaal horzelmesje;
een puimsteen- of horzelblokje;
voorzichtig knippen of scheren van haren waarop veel eitjes zitten;
eventueel een doekje of spons met lauwwarm water om de eitjes losser te maken, waarna je ze direct verwijdert.

Het verwijderen van de eitjes helpt om verdere opname te beperken.

Maar realiseer je ook dat zichtbare eitjes betekenen dat paardenhorzels al actief zijn geweest. Tegen de tijd dat je de eitjes ziet, is de kans groot dat het paard zelf — of via een weidemaatje — al eitjes of larven heeft binnengekregen.

Eitjes verwijderen is dus nuttig, maar geeft geen zekerheid dat er nog geen horzellarven in het paard aanwezig zijn.

Wanneer wordt tegen paardenhorzel behandeld?

Wanneer tijdens het vliegseizoen duidelijk horzeleitjes op het paard of op weidemaatjes zijn gezien, kan dat een reden zijn om de paardenhorzel mee te nemen in de najaarsbehandeling.

Bij voorkeur gebeurt dat nadat het vliegseizoen is afgelopen. Dan voorkom je dat je behandelt terwijl het paard kort daarna opnieuw aan verse eitjes wordt blootgesteld.

Daar komt de bekende regel vandaan om de najaarskuur na de eerste nachtvorst te geven.

Die vuistregel draait dus vooral om het moment waarop de volwassen paardenhorzels verdwijnen en er geen nieuwe eitjes meer worden afgezet.

Lees ook dit artikel: Waarom geef je de najaarskuur na de eerste nachtvorst?

Welk wormmiddel werkt tegen horzellarven?

Ivermectine en moxidectine zijn werkzaam tegen horzellarven.

Dat betekent niet dat je daarvoor automatisch een zo breed mogelijk combinatieproduct nodig hebt.

Wanneer paardenhorzel de enige reden voor behandeling is, kan een middel met alleen een daarvoor geschikte werkzame stof voldoende zijn.

Een combinatieproduct met bijvoorbeeld praziquantel heeft alleen meerwaarde wanneer er óók een reden is om tegen lintworm te behandelen.

Lees ook dit artikel: Welke wormmiddelen werken tegen welke wormen?

Lees ook dit artikel: Najaarskuur: waarom toch ontwormen als mestonderzoek geen aanleiding geeft?

Wat is praktisch belangrijk?

Paardenhorzel vraagt uiteindelijk om een vrij eenvoudige aanpak:

kijk tijdens zomer en najaar regelmatig naar de vacht;
herken de typische gele horzeleitjes op benen, flanken en manen;
verwijder zoveel mogelijk zichtbare eitjes;
realiseer je dat zichtbare eitjes ook betekenen dat opname waarschijnlijk al heeft kunnen plaatsvinden;
gebruik geen standaard mestonderzoek om paardenhorzel te proberen aan te tonen;
neem de blootstelling mee bij de beslissing of behandeling na afloop van het vliegseizoen zinvol is.

Paardenhorzel is daarmee vooral een goed voorbeeld van een parasiet waarbij kijken naar het paard soms meer informatie geeft dan kijken door de microscoop.

Lees ook dit artikel: Welke parasieten kun je met mestonderzoek aantonen?

The post Paardenhorzel: gele eitjes op de vacht en larven in het paard first appeared on De Mestonderzoekshop.

Parasieten bij paarden: welke komen voor?

Richard Verbree — Mon, 15 Mar 2021 14:44:39 +0000

Paarden kunnen met verschillende inwendige parasieten besmet raken. Sommige komen bij vrijwel ieder paardenbestand voor, andere zijn sterk afhankelijk van leeftijd, huisvesting of bijzondere omstandigheden.

Ze zijn bovendien niet allemaal even belangrijk.

Voor goed wormmanagement is het daarom nuttiger om te weten welke parasieten werkelijk relevant zijn voor jouw paard dan om te proberen tegen iedere mogelijke parasiet tegelijk te behandelen.

Kleine bloedworm

Kleine bloedworm is veruit de meest voorkomende worminfectie bij paarden.

Paarden raken besmet door tijdens het grazen infectieuze larven op te nemen. Volwassen bloedwormen leven in de dikke darm en produceren eitjes die met de mest worden uitgescheiden.

Een bijzonder onderdeel van de levenscyclus is dat larven zich in de darmwand inkapselen. Dit gebeurt niet alleen in de winter, maar hoort bij de normale ontwikkeling van kleine bloedworm.

Met mestonderzoek kan de uitscheiding van bloedwormeitjes worden bepaald. Ingekapselde larven zijn daarmee niet aantoonbaar.

Lees ook dit artikel: Bloedworm bij paarden: kleine en grote bloedworm

Grote bloedworm

Grote bloedworm behoort eveneens tot de strongyliden, maar komt in Nederland tegenwoordig nog maar weinig voor.

Vooral Strongylus vulgaris is van belang, omdat de larven tijdens hun ontwikkeling door bloedvaten migreren en daar schade kunnen veroorzaken.

De eitjes van kleine en grote bloedworm zijn bij een standaard mestonderzoek niet betrouwbaar van elkaar te onderscheiden.

Bij Nederlandse paarden bestaat verreweg het grootste deel van de aangetroffen strongyliden tegenwoordig uit kleine bloedworm.

Lees ook dit artikel: Bloedworm bij paarden: kleine en grote bloedworm

Spoelworm

Spoelworm (Parascaris spp.) is vooral belangrijk bij veulens en jonge paarden.

De volwassen wormen kunnen zeer groot worden en leven in de dunne darm. De larven maken tijdens hun ontwikkeling een trektocht door onder andere lever en longen.

Spoelwormeitjes zijn bijzonder sterk en kunnen jarenlang in de omgeving infectieus blijven. Daardoor kan op percelen waar ieder jaar jonge paarden worden gehouden een hoge infectiedruk ontstaan.

Volwassen paarden ontwikkelen meestal een sterke weerstand tegen spoelworm, al kunnen infecties bij oudere paarden incidenteel opnieuw voorkomen wanneer die weerstand vermindert.

Lees ook dit artikel: Spoelworm bij paarden: vooral een risico voor jonge paarden

Lintworm

De belangrijkste lintworm bij paarden is Anoplocephala perfoliata.

Lintworm heeft een indirecte levenscyclus. Een klein mos- of grasmijtje fungeert als tussengastheer en het paard raakt besmet wanneer het zo’n besmet mijtje tijdens het grazen binnenkrijgt.

De meeste paarden met een lichte infectie hebben geen klachten. Bij zwaardere infecties neemt onder andere het risico op bepaalde vormen van koliek toe.

Een gewoon McMaster-mestonderzoek is minder geschikt om lintworm uit te sluiten, omdat eitjes niet voortdurend en gelijkmatig worden uitgescheiden.

Lees ook dit artikel: Lintworm bij paarden: wat moet je weten?

Aarsworm of aarsmade

De aarsworm (Oxyuris equi), in de volksmond ook wel aarsmade genoemd, gedraagt zich heel anders dan de meeste andere darmwormen.

De vrouwelijke worm kruipt vanuit de endeldarm naar buiten en legt haar eitjes in een kleverige substantie rond de anus.

Dat veroorzaakt vaak hevige jeuk, waardoor paarden hun staart en achterhand kunnen schuren.

Omdat de eitjes voornamelijk rond de anus worden afgezet, is gewoon mestonderzoek geen goede manier om aarsworm aan te tonen. Hiervoor kan een cellotape-test worden gebruikt.

Lees ook dit artikel: Aarsworm bij paarden: jeuk rond de staart en hoe je hem aantoont

Veulenworm

Veulenworm (Strongyloides westeri) speelt vrijwel uitsluitend bij jonge veulens.

De eerste blootstelling vindt doorgaans via de moedermelk plaats. Daarnaast kan de parasiet zich onder gunstige omstandigheden ook buiten het paard voortplanten, waardoor vooral in een warme en vochtige stal de infectiedruk kan toenemen.

Als vuistregel speelt veulenworm vooral bij veulens tot ongeveer zes maanden oud. Daarna wordt hij nog maar zelden aangetroffen.

Hoewel de levenscyclus bijzonder is, veroorzaakt veulenworm in de praktijk meestal weinig problemen.

Lees ook dit artikel: Veulenworm bij paarden: bijzonder, maar meestal geen groot probleem

Paardenhorzel

De paardenhorzel (Gasterophilus spp.) is eigenlijk geen worm.

Het is een vlieg waarvan de larven een deel van hun ontwikkeling in het paard doorbrengen.

In de zomer en het najaar worden de karakteristieke geelachtige eitjes op de haren van het paard gelegd. Na opname ontwikkelen de larven zich eerst in de mond en later vooral in de maag.

Met gewoon mestonderzoek kun je een horzelinfectie niet vaststellen.

De relatie tussen de paardenhorzel en de bekende najaarsbehandeling na het einde van het vliegseizoen is een belangrijke reden waarom de zogenaamde ‘eerste nachtvorst’ zo’n bekende term in het wormmanagement is geworden.

Lees ook dit artikel: Paardenhorzel: gele eitjes op de vacht en larven in het paard

Longworm

De longworm Dictyocaulus arnfieldi is geen natuurlijke, gebruikelijke parasiet van het paard.

De ezel is de belangrijkste natuurlijke gastheer. Paarden lopen vooral risico wanneer ze samen met besmette ezels worden gehouden of gebruikmaken van dezelfde weiden.

Longworm veroorzaakt vooral luchtwegklachten zoals hoesten.

Voor gericht mestonderzoek wordt de Baermann-methode gebruikt, waarbij naar longwormlarven wordt gezocht. Vooral bij volwassen paarden kan een negatieve uitslag een infectie echter niet volledig uitsluiten.

Lees ook dit artikel: Longworm bij paarden: vooral relevant bij contact met ezels

Leverbot

Ook leverbot (Fasciola hepatica) is geen natuurlijke, gebruikelijke parasiet van het paard.

Voor een infectie moeten verschillende omstandigheden samenkomen. Leverbot moet bijvoorbeeld via natuurlijke gastheren zoals schapen, runderen of geiten worden geïntroduceerd en er moeten langdurig vochtige plaatsen zijn waar de leverbotslak kan leven.

Bovendien lijkt een gezond paard behoorlijk weerstand te bieden tegen het volledig ontwikkelen van een leverbotinfectie.

Voor gericht mestonderzoek naar leverbot wordt geen gewone flotatiemethode gebruikt, maar een sedimentatiemethode.

Lees ook dit artikel: Leverbot bij paarden: wanneer is het een risico?

Niet iedere parasiet vraagt dezelfde aanpak

Een van de belangrijkste lessen uit dit overzicht is dat er eigenlijk niet zoiets bestaat als één universeel ‘wormenprobleem’.

De verschillen zijn groot:

bloedworm is bij vrijwel alle grazende paarden relevant;
spoelworm speelt vooral bij jonge paarden;
lintworm heeft een tussengastheer nodig;
aarsworm vraagt een andere diagnostische methode;
veulenworm speelt voornamelijk in de eerste levensmaanden;
longworm wordt vooral relevant bij contact met ezels;
leverbot vraagt een heel specifieke combinatie van omstandigheden;
paardenhorzel is zelfs geen worm, maar een vlieg waarvan de larven in het paard leven.

Daarom heeft ook niet iedere parasiet dezelfde onderzoeksmethode of hetzelfde behandelbeleid nodig.

Mestonderzoek is een onderdeel van wormmanagement

Met mestonderzoek kun je belangrijke informatie krijgen over verschillende parasieten, maar je kunt er niet iedere infectie mee aantonen.

Een gewone kwantitatieve mesttelling is vooral waardevol voor de beoordeling van bloedwormuitscheiding en kan daarnaast bijvoorbeeld spoelwormeitjes aantonen.

Voor andere parasieten zijn aanvullende methoden nodig of is de voorgeschiedenis van het paard veel belangrijker.

Goed wormmanagement bestaat daarom uit meer dan alleen regelmatig een mestmonster onderzoeken. Het combineert:

kennis van de belangrijkste parasieten;
leeftijd en voorgeschiedenis van het paard;
mestonderzoek op het juiste moment;
goed weide- en stalmanagement;
gericht gebruik van wormmiddelen wanneer daar aanleiding voor is.

Lees ook dit artikel: Welke parasieten kun je met mestonderzoek aantonen?

Lees ook dit artikel: Waarom doe je mestonderzoek?

Lees ook dit artikel: Resistentie tegen wormmiddelen: hoe ontstaat het en wat kun je doen?

The post Parasieten bij paarden: welke komen voor? first appeared on De Mestonderzoekshop.