aanvullend onderzoek - De Mestonderzoekshop

Wanneer is mestonderzoek betrouwbaar?

Richard Verbree — Fri, 04 Jun 2021 14:04:15 +0000

Eén van de meest gehoorde vooroordelen tegen mestonderzoek is dat het niet betrouwbaar zou zijn. Helaas is dit een misvatting die vaak voortkomt uit het verkeerd inzetten van mestonderzoek in het wormmanagement van het paard. Iedereen kent wel iemand, die iemand kent, die een ernstig ziek paard heeft gehad als gevolg van wormproblemen, ondanks dat er mestonderzoek was gedaan bij dat paard. Na doorvragen komen er vaak een aantal belangrijke punten naar voren:

Het laatste mestonderzoek was meer dan 4 maanden geleden gedaan
Er was slecht 1 x een mestonderzoek gedaan
De eigenaar weet eigenlijk niet wat de uitslag was van dat mestonderzoek, maar er hoefde niet ontwormt te worden

Omdat mestonderzoek voor deze mensen een teleurstelling is geweest grijpen ze vaak weer terug naar het “preventief ontwormen.”

Bij HippoSupport adviseren wij, zeker als je net begint en bij jonge dieren, om het HippoSupport mestonderzoek schema aan te houden voor het uitvoeren van mestonderzoek bij je paard. Dit komt neer op gemiddeld 6 x mestonderzoek per jaar, vergelijkbaar met oude schema’s van preventief ontwormen! Deze frequentie komt natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen en heeft een aantal belangrijke redenen:

Met mestonderzoek tel je eitjes van volwassen wormen in de mest;
Het kan zijn dat je net een monster hebt genomen wanneer er (geen) actieve volwassen wormen aanwezig zijn, maar wel andere stadia (bijvoorbeeld net na de winter);
Deze andere stadia zullen (afhankelijk van de wormsoort) na enige tijd wel volwassen wormen of actief zijn geworden, en dus een betrouwbaar resulaat voor je mestonderzoek bij het paard;
Daarnaast kan het ook zo zijn dat het paard inderdaad geen wormbesmetting heeft bij een schoonmestonderzoek. Dit zegt echter niets over je weiland en de omgeving van het paard;
Na het schone mestonderzoek kan het paard dus gemakkelijk weer een nieuwe besmetting opdoen, deze eventuele nieuwe besmetting signaleer je op tijd als regelmatig mestonderzoek doet;
En het grote voordeel van regelmatige mestonderzoek doe is ook dat je een geringe besmetting kunt monitoren, en in overleg met je dierenarts pas hoeft in te grijpen met een ontwormmiddel als deze besmetting groter wordt.

Daarnaast is het natuurlijk altijd belangrijk om je paard goed in de gaten te houden en bij een ziek paard altijd tijdig de dierenarts in te schakelen.

Ook is het belangrijk te weten wat je meet. Met mestonderzoek kun je de meest voorkomende, en meest schadelijke wormsoorten goed in de gaten houden, dat zijn de bloedworm (groot en klein), veulenworm en de spoelworm.

Er zijn een aantal wormsoorten die je beter met het blote oog in de mest kunt zien, of waarvoor eventueel aanvullend onderzoek de beste methode is om een besmetting aan te tonen. Zie je wormen in de mest, dan vraagt dat eigenlijk altijd actie! Maak een foto en laat deze aan je dierenarts zien, hij/zij zal je dan kunnen adviseren welk ontwormmiddel het beste gebruikt kan worden. Zie je wormen in de mest net na het gebruik van een ontwormmiddel, dan zijn deze waarschijnlijk gedood door het middel en het verlaten via de mest het lichaam. Bij twijfel; altijd contact opnemen met je dierenarts.

Gaat je paard ineens erg schuren met de staart en zie je viezigheid rond de anus, dan kan het zijn dat je paard aarswormen heeft. Deze zijn wel onder de microscoop te zien, maar niet in de mest. Hiervoor moet aanvullend onderzoek gedaan worden.

Daarnaast kan het voorkomen dat je paard in waterrijk gebied staat met sloten langs de weide, waar ook andere grazers komen, zoals schapen of koeien. In dit soort gebieden kan het voorkomen dat je paard een leverbot besmetting oploopt. Om een leverbotinfectie aan te tonen, moet in ieder geval aanvullend mestonderzoek gedaan worden, maar het is raadzaam bij een vermoeden van leverbot altijd contact op te nemen met je dierenarts.

Meer over de verschillende wormsoorten kun je hier lezen.

Conclusie: Mestonderzoek is betrouwbaar mits dit regelmatig gebeurt, gedaan wordt door getrainde en ervaren onderzoekers en goed wordt ingezet als onderdeel van het totale wormmanagement.

The post Wanneer is mestonderzoek betrouwbaar? first appeared on De Mestonderzoekshop.

Longworm

Richard Verbree — Fri, 04 Jun 2021 13:04:46 +0000

Longwormen (dictyocaulus arnfieldi) komen bij paarden niet vaak voor in Nederland. Ezels zijn een natuurlijke gastheer van de longworm en bij ezels zorgen deze longwormen eigenlijk zelden voor ziekteverschijnselen. Paarden die besmet zijn met longwormen zullen hier wel ziek van worden. Paarden die samen worden gehouden met ezels kunnen via de ezels geïnfecteerd raken met de longworm.

Ziektebeeld bij paarden
Paarden die besmet zijn met longworm zullen een hardnekkige hoest ontwikkelen en vaak ook vermageren en minder eetlust hebben. Ook kan er sprake zijn van uitvloeiïng uit de neus en een versnelde ademhaling.

Longworm en mestonderzoek
De longworm is bij paarden niet aan te tonen via standaard mestonderzoek middels de McMaster methode, aangezien paarden zelf geen eitjes in de mest zullen uitscheiden. Er kan aanvullend mestonderzoek gedaan worden met behulp van de Baermann methode. HippoSupport kan dit onderzoek uitvoeren.

Preventieve maatregelen
De belangrijkste preventieve maatregel is het gescheiden houden van ezels en paarden. Indien ezels en paarden wel samen worden gehouden moet je zeer alert zijn op een mogelijke longworm besmetting. Daarnaast is het belangrijk om de mest regelmatig uit de weide te verwijderen. Door de ezels regelmatig te controleren op longworm ontstaat een beter inzicht in het risico dat paarden lopen op een longworminfectie.

The post Longworm first appeared on De Mestonderzoekshop.

Aarsworm / aarsmade

Richard Verbree — Fri, 04 Jun 2021 11:51:10 +0000

De aarswormen of aarsmaden bij paarden zijn in vergelijking met bijvoorbeeld spoelworm, bloedworm en lintworm relatief onschuldig. Ze kunnen zorgen voor jeuk, waardoor het paard gaat schuren, maar vormen verder geen bedreiging voor het paard.

Levenscyclus van de aarsworm bij paarden
In tegenstelling tot de andere, veel voorkomende wormsoorten, migreren aarsmaden niet door het lichaam;

Paarden nemen de eitjes van de aarsworm op bij het grazen en deze komen vervolgens in het spijsverteringskanaal terecht
In de dikke darm ontwikkelen de eitjes zich tot volwassen worm. Dit proces duurt zo`n 4 a 5 maanden
De volwassen aarswormen vestigen zich in de endeldarm en blijven daar ook.
De wormen zijn wit/grijzig van kleur, met mogelijk wat transparante delen.
De vrouwtjes kunnen tot max 10cm groot worden, de mannetjes worden doorgaans hooguit 1,2cm
Zij komen naar buiten als het paard slaapt of rust en leggen hun eitjes rond de anus
De eitjes die de aarswormen leggen vallen weer op de weide en worden door de paarden weer opgenomen

Aarswormen zijn zeer goed zichtbaar als ze hun eitjes op de anus leggen. Als je een vermoeden hebt dat je paard aarsworm heeft, dan kun je het beste als je paard in rust is/slaapt onder de staart kijken. Dat zijn namelijk de momenten waarop de aarsworm naar buiten komt om de eitjes te leggen.

Ziektebeeld
Eigenlijk hebben paarden met aarswormen hoofdzakelijk last van jeuk, wat zichtbaar is door schuren rondom de staartbasis. Dit is niet bedreigend, maar wel vervelend natuurlijk.

Aarswormen en mestonderzoek
De eitjes van de aarsworm zijn normaal gesproken niet aan te tonen met standaard mestonderzoek middels de McMaster methode. Het kan natuurlijk gebeuren dat er eitjes van de aarsworm op de mest meekomen en dat die bij mestonderzoek gevonden worden. Dat is echter meer een gelukstreffer. Als er tijdens mestonderzoek geen eitjes van de aarsworm worden gevonden, betekent dat dus niet dat het paard geen aarsworm heeft. Sinds 2017 biedt HippoSupport aanvullend onderzoek aan waarmee aarsworminfecties wel aangetoond kunnen worden. Het is mogelijk dat er in de mest aarswormen gevonden worden, zie de afbeelding hiernaast.

In het onderstaande filmpje zie je een aarsworm die eitjes legt rond de anus van het paard.

The post Aarsworm / aarsmade first appeared on De Mestonderzoekshop.

Leverbot

Richard Verbree — Tue, 09 Jun 2020 12:55:41 +0000

Leverbotinfecties komen gelukkig niet vaak voor bij paarden, maar er is de laatste tijd wel een trend waarneembaar dat leverbotinfecties vaker voorkomen, óf vaker gevonden worden doordat er meer aandacht voor is. Vanwege de schade die de leverbot kan aanrichten, is het een parasiet waar je als paardenhouder wel degelijk bekend mee moet zijn dus.

Leverbot (fasciola hepatica) komt voornamelijk voor in natte, waterrijke weilanden met sloten waar ook andere dieren als koeien, schapen en/of geiten grazen. De leverbot heeft deze vochtige omgeving nodig voor zijn cyclus, waarbij onder andere gebruik wordt gemaakt van een tussengastheer; het leverbot slakje. Paarden raken meestal pas later in het jaar besmet. De besmetting kan echter wel een tijd sluimeren voor het paard symptomen vertoont en een diagnose wordt gesteld.

Ziektebeeld bij paarden
In het paard heeft de leverbot normaal gesproken een kleine kans om te overleven en zich verder te ontwikkelen. Paarden hebben een goede weerstand tegen de leverbot. Bij jonge paarden en/of paarden met een slechte weerstand kan de leverbot echter wel voor problemen zorgen. Schade zal dan met name in en rond de lever gevonden worden. De symptomen zijn niet heel specifiek; het paard zit vaak niet zo lekker in zijn vel, is mager, heeft een doffe vacht en een slechte conditie. Vaak heeft het paard dan ook last van andere worminfecties waardoor de leverbot mogelijk over het hoofd wordt gezien.

Leverbot en mestonderzoek
De leverbot is in principe niet aan te tonen met behulp van standaard mestonderzoek middels de McMaster methode. Hiervoor dient aanvullend onderzoek middels de gemodificeerde Dorsman methode gedaan te worden. HippoSupport kan dit mestonderzoek voor je uitvoeren. Heeft je paard een ernstige besmetting met andere wormen, knapt hij niet op na het toedienen van een wormmiddel, herken je de bovenstaande symptomen én staat je paard in een nat weiland waar ook schapen of koeien komen (of zijn geweest), dan zou het goed kunnen zijn om een aanvullend leverbotonderzoek te doen en contact op te nemen met je dierenarts om verder te kijken naar een mogelijke leverbotbesmetting. De dierenarts kan dan een gericht bloedonderzoek aanvragen naar afwijkende leverwaarden en andere symptomen van een leverbot besmetting.

Preventieve maatregelen
Om (ernstige) leverbotinfecties zoveel mogelijk te bestrijden, zijn er enkele preventieve maatregelen die getroffen kunnen worden

Leverbot kan niet overleven in een droge omgeving
Zet eventueel permanent natte poelen en slootkanten af
Bagger sloten/greppels uit in droge warme periodes
Zorg voor een goed waterpunt in de weide zodat paarden niet uit de sloot hoeven te drinken
Wees voorzichtig met het laten grazen van andere dieren als koeien en schapen, zij dragen vaker een leverbot besmetting bij zich
Loopeenden eten leverbot slakjes, de inzet van loopeenden kan de cyclus van de leverbot onderbreken.

Onderstaand een filmpje dat duidelijk de levenscyclus van de leverbot laat zien. (Bron: GDDeventer)

The post Leverbot first appeared on De Mestonderzoekshop.